Windows Server 2008 ile beraber gelen bu yeni işletim sistemi yapısı, arayüz desteği olmadan tamamen komut satırından yönetim faaliyetlerini daha hızlı ve güvenli bir şekilde yürütebilmek için tasarlanmıştır. İçinde sınırlı sayıda servis çalıştıran ServerCore yapısı bütün Server 2008 versiyonları tarafından desteklenmez. ServerCore kurulumuna imkan veren Windows Server 2008 versiyonları:
Windows Server 2008 Standart 32-bit
Windows Server 2008 Enterprise 32-bit
Windows Server 2008 DataCenter 32-bit
Windows Server 2008 Standart 64-bit
Windows Server 2008 Enterprise 64-bit
Windows Server 2008 DataCenter 64-bit
Server Core yapısı üzerinde desteklenen roller:
Windows Server Virtualization
Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP)
Domain Name System (DNS)
File server
AD Directory Services (AD DS)
AD Lightweight Directory Services (AD LDS)
Windows Media Service
Print Management
Server Core yapısı içerisinde desteklenen opsiyonel özellikler ise:
Failover Clustering (Ek donanım gerektirir)
Network Load Balancing(Ek donanım gerektirir)
Subsystem for UNIX-based applications
Backup
Multipath IO(Ek donanım gerektirir)
Removable Storage (Ek donanım gerektirir)
Bitlocker Drive Encryption (Ek donanım gerektirir)
Simple Network Management Protocol (SNMP)
Windows Internet Name Service (WINS)
Telnet client
Üzerinde bulunan az sayıda servis ile güvenlik tehditlerini bir adım daha elimine eden Server Core yapısı arayüz desteği olmadan çalıştığı için oldukça hızlı bir şekilde kurulur ve yönetilir. Donanım gereksinimi olarak:
1 Ghz İşlemci,
1 GB RAM
8 GB Hard Disk
DVD Sürücü
Normal kuruluma göre 4 kat daha az alana ihtiyaç duyan Server Core bellek ihtiyacı için de 2 GB yerine 1 GB RAM ile çalışabilmektedir.
Server Core yapısı, daha önce alışık olmadığımız bir işletim sistemi olduğu için yönetimin; arayüz, sihirbaz ve görsel öğeler olmadan yapılabilmesi yöneticiler için bazı zorluklar yaratabilir. Fakat bunun yanında Server Core yapısının tercih edilebilmesini sağlayan bir kaç unsur bulunur. Bunlar:
Daha az sistem kaynağı kullanır.
Çok daha kısa süreli kurulum
Daha az bakım gereksinimi
Daha az servis çalıştırmasıyla ataklara karşı gelişmiş güvenlik
Daha az yönetimsel efor gerektirmesi
Server Core kurulumu aslında normal kurulum esaslarından farklı bir prosedür gerektirmez. Kurulum esnasında versiyon seçimi yapılırken Server Core seçildiğinde kurulum başlatılır ve normal kuruluma göre çok daha kısa bir içerisinde tamamlanır. Server Core işletim sistemi için upgrade desteği bulunmaz. Dolayısıyla önceki bir sürümden Server Core’a upgrade ya da Server Core’dan başka bir 2008 versiyonuna upgrade edilemez. Dolayısıyla gerçekten ihtiyaçlara en uygun model seçilerek yükleme yapılmalıdır.
Şekil 1: Server Core kurulum seçenekleri
Server Core kurulum seçeneğinin ardından kurulum başlar ve 5-10 dk. içerisinde tamamlanır. Kurulum esnasında kullanıcıya ait kullanıcı ve parola bilgileri ya da bilgisayar ismi gibi spesifik sorular sorulmaz. Bu ve bunun gibi temel yapılandırma ayarları kurulum sonrasında administrator tarafından manuel olarak yapılandırılır. Default olarak Administrator hesabı şifresiz olarak oluşturulur. Bilgisayar ismi olarak ise rastgele bir isim atanır. Bu ayarlar kurulum sonrasında özelleştirilebilir.
Server Core yönetimi 3 şekilde yapılabilmektedir. Bunlar
Komut Satırı
Script
MMC 3.0 Konsolu
Birçok yapılandırma aracı komut satırı ile kullanılabilir durumdadır. Bazı konfigürasyonlar ise yalnızca Server Core içerisinde varsayılan olarak bulunan bir script yardımıyla konfigüre edilebilir. Bir diğer yönetim şekli de MMC konsolu kullanarak uzak Server’a bağlantı sağlamaktır. Server Core yüklü bir bilgisayara uzaktan bağlanmak için de öncelikle bazı komutların çalıştırılması gerekir. Bu ayrıntılara aşağıda değinilecektir.
Kurulum tamamlanıp CTRL+ALT+DEL ile logon olduktan sonra karşımıza komut satırı penceresi gelir. Bu pencerenin herhangi bir sebeple kapatılması durumunda yeniden açabilmek için CTRL+ALT+DEL ile çıkan menüden Task Manager seçilmeli ve File menüsünden Run seçilerek,
cmd.exe
yazılarak komut satır penceresinin yeniden açılması sağlanır. Bütün komutlar bu komut penceresi içerisinden yürütülür. Server Core içerisindeki sürekli kullanacağımız tek pencere bu olacaktır.
Temel yapılandırma için aşağıdaki ayarların düzenlenmesi gerekir.
Server aktivasyonu
Administrator parolasının değiştirilmesi
Kullanıcıların listesini görüntülemek
IP yapılandırması
Bilgisayar adının değiştirilmesi
Zaman ve tarih bilgilerinin değiştirilmesi
Bölgesel ayarların değiştirilmesi
Domain üyeliği yapılandırması
Firewall yapılandırması
Server Aktivasyonunu yapmak için;
slmgr.vbs –ato
Unutulmaması gerekir ki Windows Server 2008 kurulumu esnasında ürün anahtarı girilmeden de kurulum tamamlanabilmektedir. Bu durumda 30 günlük kullanım süresi dolduğunda ürün anahtarı girilmeli ve ürün aktive edilmelidir. Aksi halde Windows kullanımı mümkün olmaz.
Administrator parolasını değiştirmek için;
net user administrator *
Şekil 2: net user administrator * komutu ile administrator şifresinin değiştirilmesi
Bu komut içerisinde parola yerine * simgesinin kullanılmasının sebebi parola bilgisi girilirken ekranda belirmemesini sağlamaktır.
Bilgisayardaki yerel kullanıcıların listesini görüntülemek için;
net users
Bilgisayarın IP yapılandırmasını görüntülemek için;
netsh interface ipv4 show interfaces
Varsayılan olarak DHCP servisi aktif olarak gelen ServerCore otomatik IP almak için yapılandırılmıştır. Spesifik durumda bulunan Server’lar otomatik IP yerine statik IP kullanırlar.
Bu durumda bilgisayara statik IP vermek için,
netsh interface ipv4 set address name="<ID>" source=static address=<StaticIP> mask=<SubnetMask> gateway=<DefaultGateway>
Şekil 3: netsh ile komut satırından IP konfigürasyonunun yapılması
Bağlı olan network adapter listesi içerisinde konfigürasyon yapacağımız adapterin ID numarası komut içerisinde kullanılır. Bu durumda hangi network adapterin özelliklerinde değişiklik yapılacağına karar verilir.
Otomatik IP konfigürasyonuna geri dönmek için;
netsh interface ipv4 set address name="<ID>" source=dhcp
Network Adapter üzerinde DNS server tanımlamak için;
netsh interface ipv4 add dnsserver name="<ID>" address=<DNSIP>index=1
Firewall konfigürasyonu için;
netsh advfirewall firewall set rule group="Remote Administration" new enable=yes
Server isminin (hostname) görüntülenmesi için;
hostname
Şekil 4: hostname komutu ile bilgisayarın host isminin görüntülenmesi
Server Core kurulumu esnasında rastgele atanmış olan bilgisayar ismini değiştirmek için;
netdom renamecomputer <BilgisayarAdı> /NewName:<YeniBilgisayarAdı>
Şekil 5: Komut satırından bilgisayar adının değiştirilmesi
Bilgisayarın eski adı ve yeni adı belirtildikten sonra ServerCore Restart talep edecektir. Bilgisayarı restart etmek için ise;
shutdown /r /t 0
Buradaki r restart, t zaman, 0 ise saniyeyi ifade eder. Bu da 0 saniye yani hemen restart işlemini gerçekleştirir.
Zaman ve tarih ayarlarını değiştirmek için;
control datetime.cpl
Bölgesel ayarları değiştirmek için;
intl.cpl
Bilgisayarı Domain’e join etmek için;
netdom join <BilgisayarAdı> /domain:<DomainAdı> /userd:<KullanıcıAdı> /passwordd:*
Local Administrators grubuna bir kullanıcı eklemek için;
net localgroup administrators /add <DomainAdı>\<KullanıcıAdı>
Server Core üzerinde yüklü olan rol ve özelliklerin listesini almak için;
oclist
Yükleme ve kaldırma işlemlerinde ise ocsetup komutu ve gerekli parametreler kullanılır.
Sistem içerisindeki yüklü servislerin listesini görüntülemek için ise;
sc query type= driver
Bu komut sonrasında alınacak çıktı istenirse bir text dosyasına da yazdırılabilir. Bunu sağlamak için ise;
sc query type =driver >c:\”dosya_adi”.txt
Bundan sonra kaydedilmiş metin dosyasını görüntülemek için;
notepad c:\”dosya_adi”.txt
yazılarak dosya içeriği notepad uygulaması içerisinde görüntülenir.
DNS Server
Rolün yüklenmesi için;
start /w ocsetup DNS-Server-Core-Role
DNS Server içerisindeki spesifik işlemler için dnscmd komutu kullanılır.
Rolün kaldırılması için;
start /w ocsetup DNS-Server-Core-Role /uninstall
DHCP Server
DHCP Rolünün yüklenmesi için;
start /w ocsetup DHCPServerCore
DHCP Servisinin sürekli otomatik olarak başlamasını sağlamak için;
sc config dhcpserver start= auto
DHCP Servisini başlatmak için;
net start dhcpserver
Rolün kaldırılması için
start /w ocsetup DHCPServerCore /uninstall
File Services
File Replication Servisini başlatmak için;
start /w ocsetup FRS-Infrastructure
Distributed File System Servisini başlatmak için;
start /w ocsetup DFSN-Server
Distributed File System Replication Servisini başlatmak için;
start /w ocsetup DFSR-Infrastructure-ServerEdition
Network File System (NFS) Servisini başlatmak için (Server ve Client için);
start /w ocsetup ServerForNFS-Base
start /w ocsetup ClientForNFS-Base
Bütün komutların sonuna /uninstall anahtarı getirilerek servis kaldırma işlemi yapılır.
Print Services
Servisi başlatmak için;
start /w ocsetup Printing-ServerCore-Role
LPD (Line Printer Daemon) Servisini başlatmak için;
start /w ocsetup Printing-LPDPrintService
Active Directory Lightweight Directory Services
Rolün başlatmak için;
start /w ocsetup DirectoryServices-ADAM-ServerCore
start /w ocsetup DirectoryServices-ADAM-ServerCore /uninstall
Active Directory Domain Services
Active Direcotry Domain Service işlemleri için dcpromo.exe komut satırı uygulaması kullanılır. Active Directory kurulumu ve detaylarına Bölüm 4’de değineceğiz.
Streaming Media Services
Bu Server rolü default olarak Windows Server 2008 kurulumu içerisinde yer almadığı için öncelikle kurulum dosyası internet üzerinden yüklenmelidir. Bunun ardından Server Core içerisine kopyalanarak kurulmalıdır. Streaming Media Services kurulumu ardından rolü başlatmak için:
start /w ocsetup MediaServer
Server Core Özellikleri’nin (Features) yüklenmesi için kullanılacak komut:
start /w ocsetup <özellik_adı>
Komut içerisinde kullanılacak özellik adı gösterimleri aşağıda listelenmiştir:
Özellik (Feature)
Komut içerisinde kullanılacak tanımlayıcı
Bitlocker Drive Encryption
BitLocker
WindowsServerBackup
Failover Clustering
FailoverCluster-Core
Multipath IO
MultipathIo
Network Load Balancing
NetworkLoadBalancingHeadlessServer
Removable Storage
Microsoft-Windows-RemovableStorageManagementCore
SUACore
SNMP-SC