Makale Özeti

Mobil cihazların donanımsal özellikleri arttıkça, işletim sistemlerinde de köklü değişiklikler yer almaktadır. Yazılım Geliştiriciler açısından da bu durum yazılım geliştirme araçlarına yansır. Makalemiz içerisinde geçmişten bugüne Mobil işletim sistemlerini ve yazılım geliştirme araçlarını konu alıyoruz. Visual Studio 2005'in ve Windows Mobile 5.0 işletim sistemi için de bilgiler yer almaktadır.

Makale

Geçmişten Bugüne...

Cihazların donanımsal özelliklerinin artmasıyla, işletim sistemleri de aynı paralellikte yeniliklerle gelişmektedir. Özellikle yeni işletim sistemlerinde görselliğin gitgide arttığını görmekteyiz.  Ancak yazılım geliştiriciler açısından bakacak olursak, son kullanıcıya yönelik görsel özelliklerin artmasından ziyade, yazılım geliştirme araçlarındaki yenilikler, yeni API’ler, yeni kütüphaneler her zaman daha ön planda yer almaktadır.

Geçmişten bugüne, Pocket PC ve SmartPhone cihazları üzerinde çalışan işletim sistemleri Windows CE işletim sistemi altyapısıyla geliştirilmiştir. Ayrıca Windows CE işletim sistemi kullanan cihazlar bulunmaktadır ve Microsoft Mobil platformunun temelini oluşturan mobil işletim sistemleri için farklı yazılım geliştirme araçları yer almaktadır. Ancak Visual Studio 2005’in, C++ dili ile özellikle mobil platformlar için yerli kod geliştirmeyi destekleyen özelliği, farklı yazılım geliştirme araçlarının da Visual Studio 2005 altında birleşmeye başladığının ilk sinyallerini veriyor.

 

Araçlar, Cihazlar ve Platformlar

Aşağıda yer alan tablo aracılığıyla platformları ve araçları görsel olarak daha rahat takip edebilirsiniz.

 

Yazılım Geliştirme Araçları

eVC 3 (C++)

eVC 3 (C++)

VC 3 (C++), eVC 4 (C++)

VS Whidbey (C#, VB.NET, C++)

Cihazlar

 

 

Platformlar

PPC 2000

PPC + PE 2002

PPC +PE 2003

PPC + PE v Next VGA

Yatay(Landscape)

Kare

Standart

SP v Next

QVGA Standardı

API’ler

Win32

POOM

MFC

Bağlantı Yöneticisi

 

.NET Compact Framework

Bluetooth

SMS

 

.NET CF Whidbey

Yeni Çalışma Motorları

Yeni Sınıf Kütüphaneleri

DirectX

CE OS

3.0

3.0

4.2

5.0 (Macallan)

 

Pocket PC (PPC), Pocket PC Phone Edition (PPC PE) ve SmartPhone (SP) tabloda yer almaktadır. Bu cihazlar üzerinde yer alan işletim sistemleri Windows CE tabanlıdır. Pocket PC işletim sistemi ise, 2003 versiyonu ile birlikte Windows Mobile 2003 olarak pazarlama amaçlı isim değişikliğine uğramıştır. Windows Mobile 2003 SE olarak karşımıza çıkan ikinci sürümü ise, yatay modu (LandScape) desteklemektedir.

Özellikle .NET Compact Framework 2.0 ile birlikte gelecek yeni sınıflar ile cihazın örneğin kamera donanımına erişen, yine sınıf kütüphanesi içerisinde yer alan Bluetooth, SMS gibi API'leri kullanmak, hatta Inbox'a erişimi sağlayan sınıflar yazılım geliştiricilere geniş özellikler sunacaktır.

Bu bilgilere ek olarak, cihaz işletim sistemlerinin güncellenmesi de mümkündür. Üretici firmadan temin edebileceğiniz özel paketler sayesinde, cihaz üzerinde yer alan işletim sistemini güncelleyebilirsiniz.

 

Cihaz Belleği

Windows Mobile 5.0 ise cihazlara yeni bir boyut getirmektedir. Özellikle yeni cihazların sabit disk benzeri donanımlara sahip olacak olması (persistant storage) işletim sisteminde ciddi farklılıkların oluşmasına sebep olmaktadır. Windows Mobile 5.0 öncesi Pocket PC işletim sistemleri sadece RAM ve ROM desteğine sahiptir.Cihazlar üzerinde de sadece RAM ve ROM bellek tipleri bulunur. İşletim sistemi cihazın silinemez belleği olan ROM'da yer alır. RAM'in bir kısmı ise uygulamaların çalışması için ayrılmıştır ve dinamik bellek olarak kullanılır. RAM ayrıca birçok cihazda uygulamaların tutulduğu yerdir. Bu noktada sorulabilecek soru, cihazlar kapatıldığında RAM'in masaüstü bilgisayarlarda olduğu gibi tamamen silinip silinmediği olabilir. Pocket PC'lerde RAM cihaz kapatıldığında belirli bir süre silinmez. Bunun sebebi özel bir pile daha sahip olmasıdır. (Emergency Battery). Uzun süre sarj edilmeyen cihazlarda bu özel pil de biterse, cihaz RAM'i silinir ve burada tutulan veriler kaybolur. Ancak bazı cihazlarda ROM'un belirli bir kısmı dosya tutmak için de kullanılmaktadır. Cihazların bellek yapısı birbirleriyle farklılık gösterebilir.

Cihaz belleğinden bahsetmişken, yeni cihazların üzerinde .NET Compact Framework'ün yüklü geldiğini de hatırlatmak isterim. Ayrıca .NET Compact Framework'ü de güncelleştirebilirsiniz. Güncelleştirme ile ilgili olarak Microsoft Akademik sitemizin Mobil Teknolojiler bölümünde yer alan makaleleri takip edebilirsiniz.

 

Yazılım Geliştirme Araçları Destek Tablosu

MSDN üzerinde yer alan Mobil yazılım geliştirme araçları ile platformları kesiştiren başarılı bir tablo yer almaktadır. Aşağıdaki tablonun yer aldığı kaynak sayfaya buraya tıklayarak erişebilirsiniz. Burada yeşil ve sarı ile gösterilen alanlarda belirtilen araçla yazılan yazılımların denk düşen platform üzerinde çalışacağı, beyaz olan alanlara denk düşen platformlarda çalışmayacağı belirtilmektedir. Yeşil ile sarının farkı ise, yeşil alanlarda platform üzerine bağlanabilir, dağıtım ve hata ayıklama (debug) gibi işlemler gerçekleştirebilirken, sarı alanlarda ise bu destek bulunmamaktadır. " R " ise, cihaz üzerine çalışma zamanı kütüphanelerinin yüklü olması gerektiğini vurgulamaktadır.

Asagida belirtilen araçlar için eklentiler ya da bir takım yamalar Microsoft Downloads'dan ya da mobilnedir.com'un Download bölümünden ücretsiz olarak indirilebilir.

 

iyi çalışmalar!