Makale Özeti

XML tasarlanırken düşünülen birçok düşünce var. W3C’nin birleşip ortaya çıkardığı 10 temel XML’in tasarım amaçları vardır.

Makale

XML tasarlanırken düşünülen birçok düşünce var. W3C’nin birleşip ortaya çıkardığı 10 temel XML’in tasarım amacı şunlar:

1- XML internet üzerinde çalışabilmelidir.

2- XML neredeyse tüm uygulamalar tarafından desteklenmelidir.

3- XML SGML ile uyumlu olmalıdır.

4- XML üreten programlar oldukça kolay olmalıdır.

5- XML’de opsiyonel özellikler minumum olmalı veya hiç olmamalıdır.

6- XML dökümanları okunabilir ve açık olmalıdır.

7- XML tasarımı tek bir firma bu işi ele almadan acilen hazırlanmalıdır.

8- XML tasarımı biçimlendirilmiş ve kısa olmalıdır.

9- XML dökümanlarının yaratılması çok kolay olmalıdır.

10- XML dökümanlarında anlam belirsizlikleri olmamalıdır.



XML dökümanları verilen tag isimleri ile kendini tanımlayabilir olmalıdır. Örneğin:

<okuladi>ODTU</okuladi>

Burada açık olarak anlaşılıyor ki ODTU bir okulun adıdır. Aslında işin temeline inmemizde ben yine yarar görüyorum. En başta dedim ya temel sağlam olmalı. XML dökümanları 2 kritere uymalıdır; iyi-oluşturulmuş(well-formed) ve geçerli(valid).

İyi-oluşturulmuş Döküman:
Bir XML dökümanının iyi-oluşturulmuş olması için aşağıdaki temel kurallara uyması gereklidir:

1- HTML ve SGML gibi XML de büyüktür (>) ve küçüktür (<) karakterlerini ayrıraçlar olarak kullanır.
2- Bu karakterlerle tag dediğimiz yapılar oluşturulur ve bunlar açıldığı zaman kapatılmalıdır. Tek istisna boş elemandır(değeri olmayan eleman). Bu durumlarda açma ve kapama tag’i aynı olabilir. Örneğin: <okuladi/> dediğimizde okuladi diye bir tag açmış oluruz ama içinde herhangi bir değer bulunmaz.
3- Tag’lerin eklentileri çift-tırnak içine alınmalıdır. HTML bu açıdan esnektir fakat XML bunu yapmanıza izin vermez. Örneğin HTML’de <font size=3> diye bilirsiniz ama XML’de 3 kesinlikle çift-tırnaklar içine alınmalıdır.<font size=”3”>
4- Elemanlar aynı HTML’de olduğu gibi iç-içe düzgün bir şekilde tanımlanmalıdır. Her XML dökümanı bir kök elemanına sahiptir ve diğer tüm elemanlar onun çocukları olarak anılırlar. Hemen bir örnek verelim:

<universite>
   <universiteadi>ODTU</universiteadi>
   <universitesehiri>Ankara</universitesehiri>
</universite>

5- XML’deki elemanlar büyük-küçük harf ayırt eder. Yani <universite> ile <UNIVERSITE> iki ayri elemandır. Bu yönüyle de HTML’den farklıdır. Bu yüzden XML kodları yazarken ençok karşılaşılacak sorun bu olabilir.

Geçerli Döküman:
Geçerli bir döküman kendi DTDsi veya şemasında(shema) tanımlanmış kurallara uyan dökümandır. Aslında daha ikisini de incelemedik ama kısa bir bilgi vereyim: DTDler ve şemalar o XML dökümanının her elemanının neler kapsayabileceğini ve o dökümanın organizasyonel yapısını belirler. SQL Server veya Oracle ile uğraşmış olanlar bilirler , buradaki şema yapısı da veritabanı şeması belirleme ile aynıdır. En büyük fark ise XML’de elemanların eleman içermesidir. Bu konuya ileride oldukça geniş yer vereceğim çünkü oldukça önemli.

 

Mehmet Nuri ÇANKAYA

nuri.cankaya@xmlnedir.com