Makale Özeti

Bu yazıda Notepad’i kendi içersinde çagırıp çalıstırabilen, ölçü bilgilerini (genislik ve yükseklik) registery’den okuyabilen ve kapatılırken de registery’e yazabilen küçük bir windows uygulaması için bir kurulum dosyası hazırlama demosu yapılacak. Bu yazı boyunca, bir windows uygulaması olusturulacak, sonra dosya uzantısı ve kısa yolları olusturacak, registery’e iki kayıt ekleyecek, kurulum esnasında kisisel pencerelerinizi gösterecek, kisisel pencerelerinizden dönen cevaba göre uygulamanın kuruldugu yere örnek uygulamaları atabilecek ve kurulum esnasında internet explorer’in versiyon kontrolünü yapabilecek bir kurulum dosyası hazırlanacak.

Makale

Windows Uygulamalarının Yayınlanması

Bu yazıda Notepad’i kendi içersinde çagırıp çalıstırabilen, ölçü bilgilerini (genislik ve yükseklik) registery’den okuyabilen ve kapatılırken de registery’e yazabilen küçük bir windows uygulaması için bir kurulum dosyası hazırlama demosu yapılacak. Bu yazı boyunca, bir windows uygulaması olusturulacak, sonra dosya uzantısı ve kısa yolları olusturacak, registery’e iki kayıt ekleyecek, kurulum esnasında kisisel pencerelerinizi gösterecek, kisisel pencerelerinizden dönen cevaba göre uygulamanın kuruldugu yere örnek uygulamaları atabilecek ve kurulum esnasında internet explorer’in versiyon kontrolünü yapabilecek bir kurulum dosyası hazırlanacak.

Not : Kendi gelistirdiginiz bir uygulamayla için kurulum dosyası hazırlarken bu adımların tamamına ihtiyacınız olmayabilir. Bu yazıdaki maksat, uygulamanızın yayınlanması esnasında kullanıslı oldugunu düsünebileceginiz bazı opsiyonel özelliklere yer vermektir. Basit bir kurulum dosyası için buradaki ilk dört adımı tamamlamak yeterli olacaktır.

Windows uygulaması olusturmak için

  1. File menusünden New üzerine gelip, Project ’i seçin
  2. Açılan New Project penceresinde, Project Types panelinden Visual Basic Projects’i , Templates panelindense Windows Application’ı seçin. Name alanına My Notepad yazın.
  3. Pencereyi kapatmak için OK ’a tıklayın
    Bundan sonra projeniz Solution Explorer’a eklenecek ve Windows Form Designer açılacaktır.
  4. Toolbox’tan Windows Forms sekmesini seçin ve form üzerine bir tane Button sürükeleyip bırakın.
  5. Form üzerinde bos bir yere tıklayarak açılan sayfaya asagıdaki kodu ekleyin :
    'Register'ye erisebilmek için import edilmesi gerekli namespace'ler Imports System.Security.Permissions Imports Microsoft.Win32 'Registery'e erisim hakkının düzenlenmesi için gerekli kod <ASSEMBLY: RegistryPermissionAttribute(SecurityAction.RequestMinimum, All:= "HKEY_CURRENT_USER")> Public Class Form1 Inherits System.Windows.Forms.Form " Windows Form Designer generated code " 'Registerkey cinsinden bir nesne türetilip baslangıç noktası olarak 'HKEY_CURRENT_USER\Software\BilgeAdam\KullaniciTercihi atanıyor Dim KullaniciTercihi As RegistryKey = _ Registry.CurrentUser.OpenSubKey("Software\BilgeAdam\KullaniciTercihi",True) Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click 'Button1’e tıklanıldıgında Notepad açılacak ve kullanıcının ekranına 'notepad ekranı getirilecek Shell("Notepad.exe", AppWinStyle.NormalFocus) End Sub Private Sub Form1_Load(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles MyBase.Load 'Form1 yüklenirken genislik ve yükseklik degerlerini register’den okuyacak Me = KullaniciTercihi.GetValue("Genislik") Me = KullaniciTercihi.GetValue("Yukseklik")
    End Sub Private Sub Form1_Closing(ByVal sender As Object, ByVal e As System.ComponentModel.CancelEventArgs) Handles MyBase.Closing 'Form1 kapanırken önce genislik ve yükseklik degerlerini register’ye yazacak KullaniciTercihi.SetValue("Genislik", Me) KullaniciTercihi.SetValue("Yukseklik", Me) End Sub End Class
  6. Solution Explorer’dan proje üzerine sag-click yapıp Build’a tıklayın.

Yayınlama projesinin olusturulması için

  1. File menüsünden Add Project üzerine gelip, New Project’i seçin
  2. Açılan Add New Project penceresinde, Project Types panelinden Setup and Deployment Projects’i , Templates panelinden Setup Projects’i seçin. Name alanına My Notepad Kur yazın.
  3. Pencereyi kapatmak için OK’a tıklayın
    Bundan sonra My Notepad Kur projeniz Solution Explorer’a eklenecek ve File System Editor açılacaktır.
  4. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesini seçin. Properties penceresinde, ProductName özelligini My Notepad, Manufacturer özelligini BilgeAdam olarak düzenleyin.
    Not : Belirlenen ProductName özelligi, program files altında vede Program Ekle/Kaldır penceresinde uygulamanın görünecek ismini belirler.

Windows uygulamasını kurulum dosyası’a eklemek için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesini seçin. File System Editor’den Application Folder dügümünü seçin.
  2. Sag-click yaparak Add üzerine gelip, Project Output’u seçin.
  3. Açılan Add Project Output Group penceresinde, Project drop-down listinden My Notepad’i seçin. Pencereyi kapatmak için OK’a tıklayın.
  4. Listeden Primary Output’u seçin ve OK’a tıklayın.
  5. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapıp Build’a tıklayın.

Uygulamanın Yayınlanması

Eger yazıdaki tüm adımları gerçeklestirecekseniz bu kısmı atlayabilirsiniz.

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapıp Project üzerine gelerek Install’ı tıklayın. Bu kurulum dosyası’nı çalıstırır ve My Notepad uygulamasını, uygulamayı gelistirdiginiz bilgisayara kurar.
Not : Uygulamayı kurabilmek için bilgisayar üzerinde kurulum yapmaya yetkili olmanız gerekir.

Opsiyonel Yayınlama Seçenekleri

Yazıda kalan bölüm opsiyonel yayınlama seçenekleri ile ilgilidir.

Kısayol Olusturma

Bu adım, uygulamanın kuruldugu bilgisayarın masaüstüne, uygulama için kısayol olusturur.

Windows uygulamanıza kısayol olusturmak için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesini seçin.
  2. File System Editor’den Primary Output from My Notepad dügümünü seçin.
  3. Sag-click yaparak açılan menüde Create Shortcut to Primary Output from My Nodepad’i seçin. Bu son adım Primary Output from My Notepad dügümüne bir Kısayol ekler.
  4. Kısayolun adını Kısayol My Notepad olarak degistirin.
  5. Kısayol My Notepad’i seçerek sol paneldeki User’s Desktop folder’ına sürükleyip bırakın.

Dosya Uzantısı Olusturmak

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde View üzerine gelip File Types ‘a tıklayın.
  2. File Types Editor’den File Types on Target Machine dügümünü seçin. Üzerine sagclick yaparak Add File Type‘a tıklayın
    New Document Type #1 dügümü eklenir ve yeniden adlandırılmak üzere açılır
  3. New Document Type #1’i Vbn.doc seklinde yeniden adlandırın.
  4. Properties penceresinde, file type’ın Extension özelligini vbn olarak düzenleyin.
  5. Command özelligini seçin ve üzerinde üç nokta bulunan butona tıklatın. Açılan Select item in project penceresinde Application Folder’a gelin ve Primary output from My Notepad’i seçin.
  6. Pencereyi kapatmak için OK’a tıklayın

Registery’e kayıt eklemek

Bu adım registery’e iki adet registery key ve registery value ekler. Uygulamanız içersinde registery’deki bu registery key’i referans göstererek, uygulamanız çalısırken kullanıcı bilgilerini elde edebilirsiniz.

Windows uygulamanıza registery kaydı eklemek için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde View üzerine gelip Registery ‘a tıklayın.
  2. Açılan menüde sırasıyla HKEY_CURRENT_USER -> Software -> [Manufacturer] dügümünü seçin.
    Not : Manufacturer dügümünün özellik oldugunu belirtmek maksadıyla köseli parantezler içersinde belirtilmistir. Yayınlama projesindeki Manufacturer özelligi için belirlenen deger buradaki köseli parantezler içersindeki Manufacturer yerine gelecektir.
  3. Seçilen dügüm üzerinde sag-click yapıp New üzerine gelerek Key’i seçin.
  4. Key’i KullaniciTercihi olarak adlandırın.
  5. KullaniciTercihi key’ini seçin
  6. Seçilen dügüm üzerinde sag-click yaparak New üzerine gelip String Value’yi seçin.
  7. Genislik olarak yeniden adlandırın.
  8. Properties penceresinden Value özelligini seçip 200 degerini girin.
  9. KullaniciTercihi key üzerinde tekrar sag-click yaparak New üzerine gelip String Value’yi seçin.
  10. Yukseklik olarak yeniden adlandırın.
  11. Properties penceresinden Value özelligini seçip 200 degerini girin.

Kisisel kurulum pencereleri eklemek

Bu adım, kurulum esnasında gösterilecek kisisel kullanıcı arayüzlerinin eklenmesini ve konfigure edilmesini saglar.

Kisisel kurulum pencereleri eklemek için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde View üzerine gelip User Interface ‘e tıklayın.
  2. User Interface editöründe Install dügümünün altında Start dügümünü seçin
  3. Seçilen dügüm üzerinde sag-click yaparak açılan menüde Add Dialog’u seçin.
  4. Açılan Add Dialog penceresinde Checkboxes (A) ‘ı seçin
  5. Pencereyi kapatmak için OK ’a tıklayın.
  6. Açık olan pencerede Checkboxes (A) üzerinde sag-click yaparak Move Up ‘a tıklayın, ve bunu tekrar edin. Bu islem sayesinde Checkboxes (A) ‘yı Installation Folder penceresinin üzerine tasıyın.
  7. Properties penceresinden BannerText özelligini seçip, Örnekler olarak düzenleyin.
  8. BodyText özelligini seçip, Örnekleri yükle, örnek dosyalarının yüklenip yüklenilmeyecegini belirler. Eger seçim yapmazsanız, örnek dosyalar yüklenmeyecektir. olarak düzenleyin.
  9. CheckBox1Label özelligini seçip Örnekleri yüklemek istiyorum olarak düzenleyin.
  10. CheckBox2Visible, CheckBox3Visible, CheckBox4Visible özelliklerini false olarak düzenleyin. Bu diger checkbox’ların saklanılmasını saglayacaktır.

Örneklerle Çalısmak

Bu adım, uygulamanın bulundugu klasör altına, Örnekler alt klasörünü olusturur.

Örnekler alt klasörü eklemek için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde View üzerine gelip File System ‘e tıklayın. Application Folder ’ın seçili olmasına dikkat edin.
  2. Seçilen dügüm üzerinde sag-click yaparak açılan menüde Add üzerine gelip Folder ’a tıklayın.
  3. New Folder #1” adındaki klasör’ü Örnekler olarak yeniden adlandırın.


Bu adım, egerki kullanıcı kurulum esnasında çıkan kisisel penceredeki checkbox’ı isaretlerse Örnekler klasör’ünün altına iki tane metin dosyası ekler.

Uygulamaya örnek dosyalar hazırlamak için

  1. Notepad yada herhangi bir metin editörü kullanarak bir metin belgesi açıp içine Bunlar kurallardır yazıp Kurallar.vbn adıyla kaydedin.
  2. Yine notepad yada herhangi bir metin editörü kullanarak bir metin belgesi açıp içine Bunlarda tanımlamalardır yazan ikinci bir metin belgesi olusturun ve bu belgeyide Tanımlamalar.vbn adıyla kaydedin.
Bu adım, Örnek dosyalarını Örnekler klasörünün altına yerlestir.

Örnekleri kurulum içersine eklemek için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde View üzerine gelip File System tıklayın. Örnekler ‘i seçin.
  2. Seçilen dügüm üzerinde sag-click yaparak açılan menüde Add üzerine gelip File’a tıklayın. Olusturdugunuz Kurallar.vbn ve Tanımlamalar.vbn dosyalarını Örnekler klasörünün altına yerlestirin.
  3. File System Editor’den Kurallar.vbn ‘i seçin
  4. Özellikler penceresinden Condition özelligini CHECKBOXA1=1 olarak düzenleyin. Kur çalıstırıldıgında hazırladıgımız kisisel pencerede kullanıcı checkbox’ı isaretlemezse örnekler klasörü altına Kurallar.vbn atılmayacaktır.
  5. File System Editor’den Tanımlamalar.vbn ‘i seçin
  6. Özellikler penceresinden Condition özelligini CHECKBOXA1=1 olarak düzenleyin. Kurulum dosyası çalıstırıldıgında hazırladıgımız kisisel pencerede kullanıcı checkbox’ı isaretlemezse örnekler klasörü altına Tanımlamalar.vbn atılmayacaktır.


Baslangıç durumları ekleme

Bu adım, kurulum esnasında internet explorer’ın versiyonunu kontrol ederek eger ki 5.0 ve üstü kullanılıyorsa kurulumu gerçeklestirecek aksi takdirde kurulumu durduracak.

Internet Explorer’ın versiyonunu kontrol eden bir baslangıç durumu eklemek için

Not :
Bu adım sadece baslangıç durumu kontrolünü anlatmak maksadıyla eklenmistir; My Notepad uygulamasının internet explorer’la bir iliskisi yoktur.

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde View üzerine gelip Launch Conditions ‘e tıklayın.
  2. Launch Conditions Editör’de Requirements on Target Machine dügümünü seçin.
  3. Seçilen dügüm üzerinde sag-click yaparak açılan menüde Add File Launch Condition’a tıklayın.
    Bu adımdan sonra Search Target Machine dügümünün altına Search for File1, Launch Conditions dügümünün altına Condition1 dügümü eklenir.
  4. Search for File1’i, Internet Explorer Versiyon Kontrolü olarak yeniden adlandırın.
  5. Özellikler penceresinden FileName özelligini iexplore.exe, Folder özelligini [ProgramFilesFolder] , Depth özelligini 2 ve MinVersion özelligini 5.00 olarak düzenleyin.
  6. Condition1 dügümünü seçin.
  7. Özellikler penceresinden Message özelligini, Bu uygulama Internet Explorer 5.0 ve üstü versiyonlarla çalısabilir.Internet Explorer 6.0 versiyonunu hemen indirmek ister misiniz? olarak, ve InstallUrl özelligini http://www.microsoft.com/windows/ie_intl/tr/default.mspx olarak düzenleyin.

Opsiyonel özelliklerin ayarlanması

Bu adım, uygulamanın kuruldugu bilgisayarda dogru Windows Installer versiyonu olmaması halinde otomatik olarak Windows Installer bootstrapping uygulamasını kurar.

Yayınlanacak projenizin opsiyonel özelliklerin ayarlanması için

  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın. Açılan menüde Properties ‘e tıklayın.
  2. My Notepad Kur‘un özellikler sayfasında Bootstrapper drop-down list’i seçip oradanda Windows Installer Bootstrapper ‘ı seçin
  3. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapın ve build ‘a tıklayın.

Uygulamanın, uygulamayı gelistirdiginiz bilgisayarınıza yüklenmesi

Bu adım, kur dosyasını çalıstırır ve My Notepad uygulamasını kendi makinenize yükler.

My Notepad’i uygulamayı gelistirdiginiz bilgisayara kurmak için
  1. Solution Explorer’dan My Notepad Kur projesi üzerine sag-click yapıp Project üzerine gelerek Install’ı tıklayın.
Bu kur dosyasını’ı çalıstırır ve My Notepad uygulamasını, uygulamayı gelistirdiginiz bilgisayara kurar.

Not : Uygulamayı kurabilmek için bilgisayar üzerinde kurulum yapmaya yetkili olmanız gerekir.

Baska bir bilgisayara yayınlamak için

Bu adım, kur dosyasını’ı çalıstırır ve My Notepad uygulamasının baska bilgisayara kurulmasına imkan verir.

My Notepad’i baska bir bilgisayara kurmak için

  1. Windows Explorer’la projelerinizin bulundugu klasöre gidin ve orada olusturdugunuz kurulum dosyasını bulun. Varsayılan yok \documents and setting\loginadınız\My Notepad Kur\project configuration\My Notepad Kur.msi . Varsayılan project configuration Debug ‘dır.
  2. My Notepad Kur.msi dosyasını, ve onunla aynı dizinde bulunan tüm dosya ve klasörleri uygulamanızı yayınlamak istediginiz bilgisayara kopyalayın.
  3. Setup.exe üzerine çift-click yaparak uygulamayı kurabilirsiniz.

Not : Uygulamayı kurabilmek için bilgisayar üzerinde kurulum yapmaya yetkili olmanız gerekir.

Test

Bu adım, uygulamanın masaüstündeki kısayoldan çalısması ve kaldırılmasını test eder.

Kurulumun Test Edilmesi

  1. Kısayolun dogru çalısıp çalısmadıgını ögrenmek için üzerine tıklayıp My Notepad uygulamasının açılıp açılmadıgını kontrol edin.
  2. Kaldırmak içinse Program Ekle/Kaldır’ı kullanabilirsiniz.

Ahmet HOSO
ahmet.hoso@bilgeadam.com
Setup ve Windows Uygulaması