Makale Özeti

Microsoftun yeni yazılım geliştirme ortamı ile daha yakından tanışın

Makale



Microsoft yeni vizyonu .Net ile yazılım geliştirme araçlarının en iddialısını geliştirdi. Microsoft ortamında yazılım geliştirici olarak çalışan birçok kişinin kullandığı Visual Studio nun 7.0 versiyonu olan bu yazılım geliştirme aracı ile uygulama geliştirmek gerçekten çok verimli bir hal alıyor. Burada verimli kelimesini biraz açacak olursak; çok büyük projeleri dahi çok kısa bir zamanda, en yüksek performansta, çok güzel geliştirilmiş kullanıcı dostu bir arabirim ile yapabiliyor olmanız diyebiliriz. Bu yazımda da özellikle bu verimlilik üzerinde durarak, Visual Studio .Netin bize gerçekten neler sağladığını inceleyeceğiz.
Bir yazılım Beta versiyonları üzerinde hiç bu kadar yazılım geliştirici çalışmamıştı. Evet, Visual Studio .Net bir ilki başarmıştı; henüz Beta 2 versiyonundayken Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada birçok proje çoktan hayat bulmuştu. Peki neydi bu yazılım geliştirme aracını bu kadar mükemmel kılan? Bu sorunun cevabı bir vizyon demek oluyor: .Net. .Net vizyonu ile gelen altyapı yani .Net Framework bize inanılmaz artılar sağlıyor ki sitede bu konu ile ilgili yazıları da bulmanız mümkün. Visual Studio .Net bu altyapı üzerine kurulu olan ve bu altyapıya için uygulama geliştirmenize yarayan bir araç. Öncelikle Frameworku duyurulan .Netin üzerine böylesine güzel bir araç ile çalışmak tabiki onu mükemmel kılıyor.
İsterseniz hemen Visual Studio .Neti açalım ve ekran görüntüleri üzerinden konuyu derinlemesine incelemeye devam edelim:

Şekil 1
Visual Studio .Neti açtığımızda karşımıza gelen ilk ekran, peki neler var bu ekranda; Start başlığı altında yer alan ortadaki ana sayfa aslında dikkat ettiğinizde bir web sayfası. Sol menüde görmüş olduğunuz belirli başlıklar ve orta kısımda da son açılan projeler gibi bir kısım var. Visual Studio .Net farklı bir düşüncenin ürünü; ürün şu fikirden yola çıkarak şekillenmiş: "Bir yazılım geliştiricinin nelere ihtiyacı olur?" İşte görüş olduğunuz ana sayfada bunun en somut örneği. Sol menüde yer alan başlıklara baklığımızda Whats New,Online Community,Downloads gibi başlıklar görüyoruz. Bu linklerin ardında Visual Studio .Netin web sitesi var ve size tüm yenilikleri, internet üzerinde oluşan gruplara erişimi, hatta yazılımın son download seçeneklerini tek ekranda yani bu anasayfada sunuyor. My Profile linki altında ise size birkaç küçük soru sorarak, tüm ekran görüntülerini size özel şekillendiriyor. Böylelikle ilk defa bir yazılım geliştirme ürününde kişiye özel görünüm örneğini de görmüş oluyoruz. Yazılım alanında CRM de yazılım geliştirme ortamlarından başlasa gerek.
Gelelim orta alanda yer alan özelliklere. Kolaylıkla yeni proje açabilmenizi sağlayan New Project ve tabiki yapmış olduğunuz projelerinizi açabilmeniz için Open Project yer alıyor. Üzerinde çalıştığınız son projeler de anasayfada tarih sıralı olarak kolay erişim için yer almakta.
Hemen New Project butonuna tıklayıp yeni bir proje açalım:

Şekil 2
Gelen popup sayfada sizden hangi dilde proje geliştirmek istediğinizi sormakta. Yapabileceğimiz projenin içeriğinde de Windows Application yani işletim sistemi üzerinde çalışabilecek bir program(exe), Class Library yani program modülleri için kütüphaneleri, ayrıca ASP.NET Web Uygulamaları ve Web Servisleri gibi seçeneler görüyoruz. Yukarıdaki ekran görüntüsü Visual Basic Projeleri için çıkan içerik. Gelin bir de C# dili ile yapabileceğimiz projelerde ne gibi seçeneklerimiz olduğunu görelim:

Şekil 3
İşte C# ile yapabileceklerinizin listesi de bunlar. Peki bir şey dikkatinizi çekti mi? Şimdi bir önceki ve yukarıda resme yeniden bakın; bir fark görebiliyor musunuz? Tabi ki "Fark Yok". Bu demek oluyor ki, ister Visual Basic ister C# kullanın aynı seçenekleri kullanabiliyorsunuz. Visual Studio .Netin bize sunduğu en büyük verimlilik örneği de kendinizi uzman hissettiğiniz dilde yazılım geliştirebilmeniz. Peki performans olarak fark var mı? Bu konuya da makalenin ilerleyen paragraflarında değineceğiz.
Yukarıdaki ekran görüntülerinde Name adı bizim projemizi oluşturuyor, Location ile de dosyaların hangi klasör altında yaratılacağını belirliyoruz. Şimdi Şekil 2deki locationa bakın; http://localhost gibi bir ifade görüyorsunuz çünkü seçili olan ASP.NET Web Uygulaması, bu demek oluyor ki biz projeyi başlatırken otomatik olarak onun için Internet Information Server altında bir Virtual Directory açılacak ve dosyalar belirlenmiş web klasörü altında yer alacak. İsterseniz Visual Basic Projesi olarak bir ASP.NET Web Application açalım.

Şekil 4
Şekil 4de görüldüğü gibi Visual Studio .Net bizim için gerekli tüm ayarlamaları gerçekleştiriyor, projemiz için sanal bir dizin açıp gerekli dosyaları yaratıyor.

Şekil 5
Projemiz yaratıldıktan hemen sonra Solution Explorer bölümünde belli dosyalar otomatik olarak yer aldı. Solution Exllorer bize projemizde kullandığımız tüm dosyaları düzenlemiş olarak gösteren bir birbirleri arasında kolay geçiş yapmamızı sağlayan arabirim. Açmış olduğumuz proje bir Web Projesi olduğu için Visual Studio .Net bizim için gerekli temel dosyaları otomatik olarak yarattı. Örneğin bu uygulamada Global.asax, Web.config dosyaları Web uygulaması olduğu için bu projede yer alıyor. Aşağıda yer alan diğer tab ise Class View.

Şekil 6
Şekil 6da ise sol menüde yer alan 2 farklı tabi görmektesiniz. Bunlardan birincisi diğer Visual Studio ortamlarından da tanıdık olduğumuz Properties; yazılım üzerinde bulunduğumuz yere göre değişen özellikler menüsü sayesinde her öğenin özelliklerini kolayca değiştirebilirsiniz.
Visual Studio .Net ile gelen en güzel özelliklerden biri de hiç şüphesiz Dynamic Help olsa gerek. Bu bölüm siz program kodunu yazarken dinamik olarak değişiyor ve bulunduğuz satır ile ilgili size yardım sunuyor. Yazının başında belirmiş olduğum "Bir yazılım geliştiricinin neye ihtiyacı olur?" sorusunun cevaplarından biri de "Takıldığı veya hatırlayamadığı yerde yardıma ihtiyacı olur". Dynamic Help işte tam bunun için tasarlanmış mükemmel bir yardımcı.

Şekil 7
Visual Studio .Net ekranında sağ tarafta yer alan yeni bir özellikten daha bahsetmek istiyorum; Server Explorer. Bu kısımda bulunduğunuz makine üzerinde yer alan birçok özelliğe ulaşmanız mümkün. Bunların başlıcaları olarak Event Log, Performans Counters,Services gibi yazılım gelişticilerin çok sık kullandığı seçenekleri görmek mümkün. Örneğin bir servisi yeniden başlatmak veya durdurmak için yazılım geliştirme ortamından ayrılıp, Administrative Tools üzerinden Services seçeneğini bulmanız ve gerekli işlemleri yapmanız gerekiyordu ama artık hiç yazılım geliştirme ortamı dışına çıkmadan Visual Studio .Net ile bunu yapmanız mümkün.
Yine güzel bir özellik olarak veritabanı yazılımlarının başlıcalarından olan SQL Serverlarına yine Server Explorer penceresi içerisinden ulaşmanız mümkün. Hatta veritabanı tablolarının kolan adlarına kadar, böylelikle sürükle-bırak yöntemiyle veritabanında istediğiniz kolanları program kodu üzerine bırakabilir, uzun uzun bağlantı cümleleri ve kodlar yazmak zorunda kalmayabilirsiniz. Bu ve bu gibi bir çok özellik Visual Studio .Net içerisinde yer alıyor.
Son olarak Toolboxa bakalım. Visual Basic, Visual C++ gibi yazılım geliştirme ortamlarından hatırladığımız Toolbox Visual Studio .Net içerisinde de yer alıyor.

Şekil 8
Şekil 8de görmüş olduğunuz Toolbox bir ASP.NET Web Formu için çıkan ekran görüntüsü. Altında kullanabileceğimiz diğer Tabler de yer alıyor, Components, HTML gibi. Bu iconları sürükle-bırak yöntemi ile Design ekranı üzerine taşımanız ve program içerisinde kolayca kullanmanız mümkün.
Bu makalede kısaca Visual Studio .Netin ne olduğu, neden tasarlandığı, ne gibi verimlilik avantajları olduğunu anlatmaya çalıştım. Bundan sonra detaylı olarak Visual Studio .Neti inceleyeceğimiz yazılarda görüşmek dileklerimle.
 
Mehmet Nuri ÇANKAYA
cankaya@aspnedir.com