Makale Özeti

Microsoft .NET için yazılım geliştirme aracı olan Visual Studio .NETin 2005 ürün ailesi içerisinde yeni bir sürümler ile karşılaşıyoruz "Express". Bu yazımızda Visual Web Developer 2005 Express ile nasıl ASP.NET 2.0 uygulamaları yazılabileceğini aktarmaya çalışacağım.

Makale

ASP.NET uygulamaları geliştirmek için kullandığımız Visual Studio .NET çıktığı ilk günden beri hayatımızı kolaylaştıran bir ürün oldu, hem web uygulamaları, hem windows uygulamaları hem de mobil uygulamalar için aynı yazılım geliştirme aracı kullanabiliyor olmak süperdi. Fakat web uygulamaları geliştiren yazılımcılar özellikle ASP.NET web projelerine odaklandıkları için çoğu zaman Visual Studio .NET içerisinde gelen diğer bölümlerle ilgilenmiyorlardı. Hatta bu isteği ASP.NET Webmatrix açıkça ortaya koydu ve inanılmaz bir başarı yakaladı. 2004 yılı ilk aylarında Webmatrixin ikinci sürümü olan Webmatrix Reloaded ile karşılaştık, bu yazılımın en önemli özelliklerinden biri 1 MB gibi diskete sığabilir bir boyutta olması idi.

Şekil 1

Şimdiyse Microsoft karşımıza yepyeni bir sürüm ile çıkıyor: "Express". Şekil 1de Visual Web Developer 2005 Expressi kurarsanız karşınıza ilk çıkacak ekran görüntüsünü koydum. Fakat Express sürümlerin tümünü sayacak olursak şu şekilde:

  • Visual Basic 2005 Express
  • Visual C# 2005 Express
  • Visual C++ 2005 Express
  • Visual J# 2005 Express
  • Visual Web Developer 2005 Express
  • SQL Server 2005 Express

Tüm Express ürünlerle ilgili bilgiyi şu adresten alabilirsiniz:

http://lab.msdn.microsoft.com/express/

 

Neler Yapabilirim?

Öncelikle yeni bir web projesi açtığınızda başlangıç kitlerini kullarak yeni teknolojiyi daha hızlı öğrenme şansını elde ediyorsunuz. "New Web Site" dediğinizde karşınıza gelecek Şekil 2deki ekrandan bu özelliği seçebilirsiniz:

Şekil 2

Bence en önemli güzelliklerden birisi şu "Heryerde Intellisense". İnanılmaz bir kod yazma kolaylığı sağlıyor heryerde intellisense olması, örneğin benim gibi sizde eminim HTML kodlarıyla boğuşmaya devam ediyorsunuz. Herşey birbirine giriyor ve hangi tagi açtım, hangisini kapattım bu table hangi table yahu diyorsanız Şekil 3de de gördüğünüz gibi Intellisense html kodlarında, ayrıca web.config, global.asax, page directives kısaca heryerde:

Şekil 3

Haydi hemen F5 tuşuna basalım neler oluyor görelim. Eminim birçoğunuz ASP.NET uygulamalarında şu hatadan dolayı çıldırdınız benim gibi "Cannot start Remote Debugging", IIS üzerinde klasör açabilmek, uzaktan kod debug edebilmek, yetkisi az olan bir kullanıcı ile ASP.NET uygulamaları çalıştırmak hiç olmadığı kadar zor idi, birçok kişi domain administrator yaparak işin kolayına kaçıyordu kullanıcılar ama artık buna gerek kalmadı çünkü elimizde kendi makinanız üzerinde çalışan bir web sunucusu geliyor. Her seferinde farklı bir porttan açılan bu sunucu ASP.NET uygulamaları test etme sürecinizi inanılmaz hızlandırıyor.

Şekil 4

Bu web sunucu dışarıdan sorgulanamıyor, yeniden çalıştırıldığında farklı bir porttan açılarak ticari amaçlarla kullanılması engellenmiş, Şekil 5de örnek ekran görüntüsünü görebilirsiniz:

Şekil 5

Yeni özelliklerden birisi de geliştirilmiş dahili debugger özelliği. Böylelikle kolaylıkla uygulamalardaki hataları algılama ve düzeltme şansına sahipsiniz.

FTP desteği ürün ile gelen diğer yeni bir özellik. Direk dosyalar yaratarak kendi bilgisayarınızda çalışabildiğiniz gibi uzaktaki bir makina üzerinden ftp ile çalışma olanağı da sunuluyor.

Kaynak kodlarınız tamamen güvenli, eğer isterseniz ASP.NET kodlarınızı da artık şifreleyebiliyorsunuz. Bu yeni özelliğe bundan sonraki makalelerimizden birinde değiniyor olacağım.

"Smart Tasks" ise yepyeni ve bence mükemmel bir özellik. Artık sürükle bırak yöntemi ile kullanacağımız tüm sunucu kontrollerini, bağlantı nesnelerini hemen yanında bulunan sağ ok butonuna bastığımızda açılan Akıllı Görev özelliği sayesinde kolayca programlayabiliyoruz. En sık kullandığımız bütün özelliklere bu şekilde erişmemiz sayesinde kod yazma ve ekran düzenleme işlemleri inanılmaz hızlanmış durumda. Ben Visual Studio .NET 2003e döndüğümde bu özelliğe o kadar alışmışım ki, her datagrid ekranında akıllı görev ekranını arar oldum, uzun lafın kısası "Akıllı Görevler" fena alışkanlık yapacak hepimiz için.

Şekil 6

Şimdiye kadar kısaca Express ile gelen yeniliklerden bahsetmeye çalıştım ama o kadar fazla değişiklik varki ASP.NET 2.0 ile birlikte, bu değişiklikleri yeni makalelerimizde sizinle paylaşırken Express üzerinde demolarımızı yapmaya devam edeceğiz. Bu yüzden bu yazıyı şimdilik burada bitiriyorum.

 

Ne Zaman Express Sürümü Kullanmalıyım?

Bir teknolojiyi öğrenmenin en iyi yolu üzerinde çıkmadan örnekler yapabilmek, yeni gelecek bütün özellikler konusunda böylece daha önceden bilgi sahibi olabilmektir. Visual Web Developer 2005 Express Sürümü bu makale yazıldığında Beta1 aşamasındaydı. Bu hali ile ASP.NET 2.0 uygulamaları geliştirmeye başlayabileceğiniz bir platform sağlıyor. Bu yüzden özellikle hobi amaçlı ASP.NETi bireysel olarak öğrenmek ve uygulamak istiyorsanız sizin işinize yarayacaktır.

Eğer kurumsal uygulamalar yapıyorsanız, bu durumda tek başına bir web uygulaması yazmak yeterli olmayacaktır, windows uygulamalarıyla, akıllı istemci uygulamalarıyla daha geniş bir ürüne ihtiyacınız olacaktır. Bu ürün de Visual Studio .NET 2005 olacaktır. Express sürümler hayatı kolaylaştırsa da ekip çalışmalarında Visual Studio .NET 2005 gerekli olan bir yazılım geliştirme aracı olarak kalacaktır diye düşünüyorum.

 

Nereden Download Edebilirim?

http://lab.msdn.microsoft.com/express/vwd/default.aspx adresinden ücretsiz olarak Visual Web Developer Express 2005in son sürümünü indirebilirsiniz.

 

Nasıl Kurabilirim?

Kurulumu oldukça basit Visual Web Developer 2005 Express Sürümünün. Öncelikle yukarıdaki adresten 2.38MBlık bir dosya download edeceksiniz, bu dosyayı çalıştırdığınızda önce bilgisayarınıza en son .NET Framework 2.0 sürümü internetten indirilecek ve ardından yüklenecek, ardından kurulum dosyaları ile işlem kolayca tamamlanacak.

Şekil 7

Bu makalemizde sizlerle kod adı Whidbey olan Visual Studio .NET 2005 ailesi ürünlerinden olan Visual Studio Web Developer 2005 Expressi inceledik.

Bilgiyi paylaştığımız yeni bir yazıda daha görüşmek dileklerimle.

Mehmet Nuri ÇANKAYA

cankaya@aspnedir.com