Makale Özeti

Merhaba arkadaşlar, bu makalemizde ASP.NET 3,5 ile yazılımcıların hayatını çok çok kolaylaştıracak olan yenilikleri ele alacağız. Özellikle dizayn anlamında diğer sürümler de yaşadığımız sıkıntılara getirilen çözümler gerçekten çok işe yarayacak nitelikte olduğunu söyleyebilirim.

Makale

Multi-Targeting Desteği

Visual Studio 2003 kullanırken Visual studio 2005 geliştirme aracına geçerken birçok uygulama geliştiricinin yaşadığı bir sıkıntı vardı. Visual Studio 2003 ile başladığımız bir uygulamaya VS 2005 ile devam etmek istediğimiz de ya da VS 2005 ortamını kullanarak açmak istediğimiz de onu mutlaka convert ederek Framework 2.0 uygulamasına çevirip o şekilde uygulama geliştirmeye devam edebiliyorduk. Buda bazı kodların Convert işlemi sırasında bozulmasına ya da çalışmamasına yol açıyordu. Bunun nedenide Visual studio 2003 ile Framework 1.1 uygulamaları geliştirebilirken, Visual studio 2005 ile 2.0 uygulamaları geliştirebiliyorduk. Bu durumda makinemiz da hem Visual Studio 2003 hemde Visual studio 2005 geliştirme aracının makinemiz de kurulu olması gerekiyordu. Bu durum her açıdan yazılımcı için zahmetli bir işti. En azından makinemize format attığımız da ikisini birden kurması çok zahmetli oluyorJ

Microsoft bu sorunu çözmek için Visual studio 2008 ile birlikte Multi-Targeting desteğini biz yazılımcılara sundu. Sağlamış olduğu bu destek ile Visual studio 2008’i makinemize kurduğumuz da daha öceden Framework 2.0, Framework 3.0 ve Framework 3.5 ile geliştirmeye başladığımız projeleri Visual studio 2008 ortamında geliştirmeye devam edebileceğiz. Buda yazılımcılara tek bir geliştirme ortamında .net Framework’ün 3 versiyonunda (Framework 2.0, Framework 3.0 ve Framework 3.5) uygulama geliştirme imkanı veriyor.

Bunlardan sonra kafanız da bazı sorular olabilir. Bunları da önlemek için bazı ipuçları vereceğim. Visual studio 2008’i kurup Framework 2.0 ile bir uygulama geliştirmek istediğimiz de VS ortamı Framework 2.0’ın bize sunduğu proje templatelerini listeliyor. Yine aynı şekilde Framework 3.5 ile bir uygulama geliştirmek istediğimiz de de Framework 3.5 içinde yer alana proje templatelerini kullanabiliyoruz.

Bu söylediklerim sadece proje template’i ile sınırlı kalmıyor. Kullanılan kütüphaneler, Sınıflar, Kontroller ve veri tipleri seçilen framework tipine göre değişiyor. Şimdi bu anlattıklarımızı örnek bir uygulama ile daha fazla irdeleyelim.

Örnek Uygulama

Visual studio 2008’i kullanarak yeni bir proje açalım. Ama oluşturmadan önce proje oluşturma penceresini biraz inceleyelim.

Resimde de gördüğünüz gibi Framework tipini biz kendimiz belirleyebiliyoruz. Şuanda Framework 3.5 seçili ve yükle olan proje templateleri bu şekilde listeleniyor. Şimdi birde framework 2.0 Seçelim. Bakalım neler olacak J

Resimde de görüldüpü gibi Geliştirme ortamımız seçtiğimiz framework tipine göre (Framework 2.0) hareket etti.

Artık, framework yada Visual Studio’nun yeni versiyonuna geçerken bu tip sorunları yaşamayacağız J

Bu özellik direk ASP.NET ile ilgili olmasa da ASP.NET ile uygulama geliştiren birçok yazılımcıyı mutlu edecek bir yenilik olduğu için makalemde bu konuya da yer vermek istedim. J Genel olarak düşündüğümüz de bu yenilik ASP.NET için değil Visual Studio 2008 için getirilmiş bir yeniliktir.

JavaScript Intellisense

Javascript client tarafında çalışan client tabanlı bir script dilidir. Web projesi geliştirip de ben kullanmadım diyen hiçbir programcı yoktur sanırım J Bu kadar çok kullanılmasına rağmen bir o kadar da yazması çok zor ve kullanışlı değildir. Visual studio 2008 ile birlikte bu konuda da çok güzel bir yenilik geldi. Bu yenilik Web sitelerinin olmazsa olmazı bir o kadar da programcıların başına bela olan javascript için bir devrim niteliğinde diyebilirim J Bazı editörler de ve visual studio 2005 de kısmen yer alsa da Visual Studio 2008 de aynı server için kod yazar gibi client’a da javasript kodu yazabiliyoruz artık. Yani Visual Studio 2008 ile birlikte hemen hemen javascript içerisinde yer alan tüm fonksyionlara ve yapılara Intellisense desteği verilmiş durumda.

CTRL + Space (Intellisense Kısayol) tuşunu kullanmak hiç bu kadar zevkli olmamıştı gerçekten J

JavaScript Debugging Desteği

Visual Studio 2005 içerisinde js dosyası içerisinden ve inlene olarak yazılan javascript için kısmende olsa debuging desteği vardı. Ama tam olarak ihtiyacımızı karşılamıyordu. Bu da bize hem zaman kaybı hem de extra iş çıkarıyordu. Bu sorun tamamıyla Visual Studio 2008 ile birlikte ortadan kalkmış durumda. Yazdığımız javascript’i istediğimiz gibi debug edebiliyoruz.

Bahsettiğimiz Javascript intellisense desteğinden sonra debuging de işin kaymağı oluyor diyebiliriz J Bi yandan intellisende bir yandan da debuging yazılımcıların işini çok ama çok kolaylaştırıyor. Böylece uygulamamızda Javascript ile bir şeyler yapıyorken içerisinde oluşacak hataları bulmak için saatlerimizi harcamamıza gerek kalmayacak J

Çalışabilmesi için Internet explorer’in Ayarlarlarından aşağıdaki seçeneği kaldırmalıyız.

ASP.NET AJAX Control Extender Desteği

İlk olarak Atlas olarak karşımıza çıkan ve sonrasında ASP.NET Ajax adı ile Visual Studio 2005’e extension olarak yüklenebilen ASP.NET AJAX 1.0, Visual Studio 2008 de default olarak Visual Studio içinde kurulu geliyor. Sonrasında her hangi bir yükleme işlemi yapmadan ASP.NET Ajax’ı projelerimiz de kullanabiliyoruz.

Daha önceden yaşadığımız bazı sıkıntılar tamamen çözülmüş diyebiliriz. Hatta işimizi çok kolaylaştıracak güzel yenilikler de bizi bekliyor. Örneğin bir Textbox’a özellik ekler gibi Extender ekleyebiliyoruz. Tahmin edersiniz ki bu da bize inanılmaz kolaylıklar getirecek.

Web Designer ve CSS Desteği

Visual studio 2003 ve Visual Studio 2005 ile özellikle web sayfaları geliştirirken Tasarımcıların hazırlamış olduğu tasarımı kod ile uyumlu hale getirmek biraz zahmetliydi ve geliştirme ortamı çok fazla esnek değildi. Buda Visual Studio ortamı dışında farklı bir editör kullanılması ihtiyacını arttırıyordu. Fakat Visual Studio 2008 ile birlikte bu derdimize de bir derman bulundu J Hazırlanan tasarımı projemize dahil etmek artık çok kolay.

Split view denilen bir özellik ile html ve design’ı aynı anda görebiliyoruz. Html kısmında yapmış olduğumuz anda design tarafında anında izleyebiliyoruz. Aynı şekilde design tarafında yapmış olduğumuz değişikliği html tarafında izleyebiliyoruz.

Bir diğer yenilik de CSS üzerinde geliştirilen yenilikler. Aslında yenilik demek çok doğru değil. Yeni kazandırılmış ve geliştirilmiş bir özellik demek daha doğru olur . Önceki versiyonlar da da build style ile CSS'ler oluşturabiliyorduk. Fakat visual studio 2008 ile bunları yapmak çok daha kolay.

Visual Studio 2008’de CSS için de intellisense yer alıyor artık. Hatta bu kadarla kalmayıp CSS’ler için de kendilerine has property pencereleri var ve ayrıca bu pencereyi kullanarak çok kolay bir şekilde CSS dosyaları oluşturabiliyoruz.

Şimdi bunu kullanalım J

İşte intellisense burada da :=)

Vertical(Dikey) Split Görünüm Desteği

Çok güzel bir yenilik de split view’in kişiselleştirilebilmesi ile ilgi. Yukarı da bahsettiğimiz split özelliği hatırlanacağı üzere yatay olarak yapılıyordu. İstersek bu özelliği dikey olarak da yapabiliyoruz J

Bunu yapmak için Tools > Options > HTML Designer > Split Views Vertically Seçeneğini işaretlemeniz gerekiyor.

Seçeneği işaretledikten sonra görünüm bakalım nasıl olacak J

Not: Bu seçeneğin aktif olabilmesi için visual studio’yu yeniden açmanız gerekmektedir.

CSS ve JavaScript Hatalarının gösterilmesi

Visual studio 2005 içerisinde yer alan bu özelliğe HTML Source Validation özelliği eklendi. Buda bizim Farklı html şemalarında çalışırken sayfalarımızı doğrulamamızı sağlıyor. Örneğin HTML içerisinde bir image kullanırken alt özniteliğini kullanmazsak hata verir. Çünkü XHTML için uyumlu bir kullanım değildir.

Bu özelliğin aktif olması için

Tools > Options > Text Editor >HTML > Validation > As Warnings (HTML, CSS)

Tools > Options > Text Editor >HTML > Validation > As Warnings (Jscript)

Seçeneklerinin işaretli olması gereklidir.

Nested(İç-İçe) Master Page Desteği

Adında anlaşılacağı gibi iç içe master sayfalar oluşturmamızı sağlıyor J Yani nasıl bir webform’a ait bir MasterPage belirtebiliyorsak, MasterPage’a ait farklı bir MasterPage belirtebiliyoruz.

Hatırlarsanız Visual Studio 2005 ile birlikte iç içe master sayfalar oluşturamıyorduk. Fakat artık visual studio 2008 ile birlikte iç içe master sayfalar oluşturabileceğiz J

Not: Bu konu ile ilgili ilerleyen zamanlar da detaylı bir makale yazacağım. O yüzden örnek yapmıyorum.

Silverlight için JavaScript Intellisense Desteği

Javascript intellisense de bahsettiğimiz özellikler aynen silverlight için Javascript kullanımında da geçerli. Buda silverlight ile uygulama geliştirirken işimizin kolaylaşması anlamına geliyor J

Bu makalenin de sonuna geldik. Bir sonraki makale de görüşmek üzere. İyi çalışmalar dilerim

Sem Göksu
MCP | MCAD.NET | MCTS

sem.goksu@yazilimgunlugu.com
www.semgoksu.com | www.yazilimgunlugu.com

Kaynaklar

http://msdn.com