Makale Özeti

VB .NETte Hataları Yakalamak

Makale

New Page 1

İyi bir bilgisayar programcısı nasıl olur ? Bu soru gerçekten üzerinde çok durulması gereken bir soru. Bu sorunun bir sürü yanıtı olabilir ama bu yanıtlar arasında bir yanıt var ki belki de tek başına bilgisayar programcısını tarif etmekte

        - İyi bir bilgisayar Programcısı : Yaptığı programlarda hata çıkmayan , kullanıcıyı sıkmayan, sistem kaynaklarını gereğinden fazla kullanmayan  ve her platformda çalışan programlar üreten kişidir

        Şimdi bu koşulu biraz irdeleyelim Programın dizaynı , sistem kaynaklarının kullanımı,ve platformlar arası çalışma özelliği programcı tarafından kodlanarak yapılması gereken işlemlerdir. Yalnız hatalar program çalışması esnasında ortaya çıkar ve her ortamda programın kırılmasını sağlarlar. Bu durumda programın çalışmasını durdurduğu için programın güvenirliliği konusunda pek hoş bir görüntü ortaya koymaz?

        Peki vb 6.0 da Runtime(çalışma zamanı) hatalarını nasıl engelliyorduk

        VB 6.0da kod yazılırken hataları engellememek için hata çıkacak satırın başına "on error resume next " ,"on local error goto 0" , "on error goto LABEL" gibi bir  deyimler ekliyorduk bu deyimler bir fonksiyonda 1 den çok kullanılınca büyük bir karmaşa çıkarıyordu ve "Err." nesnesinde donen değerler de hatanın neden kaynaklandığını tam olarak anlamamızda yardımcı olmadığı gibi birde err kodlarını ezberlememizi zorunlu kılıyordu (56=file not found... gibi)

       
        Şimdi VB.NETte hata yakalamak için bir program yapalım
C++ ve Java bilen arkadaşlar bu konuda pek zorlanmayacaklardır çünkü
VB.NETte hata yakalama işlemi try-catch-finally  bloklarıyla yapılmaktadır
VB.NETte
* Hata çıkaracağına inandığınız kodları Try bloğunun arasına yazarız
* Eğer yazılan kodun hata çıkarması sonucunda bu alan işleme sokulacaktır bu alan içerisinde istenilirse hatanın neden çıktığı da anlaşılabilir bu değerlere göre kodları yeniden derleyebiliriz veya kullanıcıya bir mesaj verdirerek yönlendirmeye yapabiliriz.

* Bu olay her ortamda da çalışır ve opsiyoneldir yani sizin isteğinize bırakılmıştır isterseniz kullanabilirsiniz isterseniz silebilirsiniz

Şimdi Basit bir örnek yapalım
VB.NET ile yeni bir VB console projesi açalım bu proje içine aşağıdaki kodları yazalım
                Console.WriteLine("simdi her hangi bir sayının 0 a
bölünmesi sonucu oluşacak hataları göreceğiz")
                Console.WriteLine()
                Dim i as Integer = 10
                Dim j as Integer = 0
                Dim k As Integer k = i/j Error satırı
        Şimdi  F5 e basalım ve ortaya çıkan hataları görelim  VB.NET bize daha programı exe halinde çalıştırmadan sıfıra bölünme hatayı verecektir ...

        Şimdi bu işlemden başarısız olduk yeniden kodu aşağıdaki gibi derleyelim  Dikkat edin yeni kodumuzda Try-catch blokları arasına yazıyoruz


 

                Try
                        Console.WriteLine("simdi her hangi bir sayının 0
a bölünmesi sonucu oluşacak hataları göreceğiz")
                        Console.WriteLine()
                        Dim i as Integer = 10
                        Dim j as Integer = 0
                        Dim k As Integer k = i/j Hatalı satır
                Catch
                        Console.WriteLine("hata oluştu")
                End Try

        Şimdi bu kodu F5 tuşuna basarak derleyelim  ilk olarak sub main içerisinde Try bloğuna işleme tutulacak ve sırasıyla  ekrana ilk iki deeri yazacak sonra "i" değişkenini tanımlayacak, içine de 10 deerini atacak aynı işlemi J değişkeni için içine "0" değerini atayarak yaptıktan sonra " k " değişkenini tanımlama yapacağı anda sıfıra bölünme hatası oluşacak ve program hiçbir şey olmamış gibi Catch Bloğunun işlemi olan konsola  hata oluştu yazısını yazıp program sonlanacaktır.

        Şimdide yukarıdaki örneğe aşağıdaki kodu ekleyelim
                Catch
                        Console.WriteLine("hata oluştu.")
                Finally   Bu olay her zaman gerçekleşecektir
                        Console.WriteLine()
                        Console.WriteLine("Bu mesajı hep göreceksin")
                End Try

        Yukarıdaki örneğe baktığımızda koda Finally alanının eklendiğini görüyoruz bu alan try Catch in bir opsiyonudur ve her zaman çalışır ekranda çıktı olarak "hata oluştu " ve "bu mesajı hep göreceksin" yazısı görünecektir

        Her şey tamam da peki ben hatanın neden kaynaklandığını nasıl anlayacağım diyorsanız aşağıdaki örneği kodunuza ekleyeceksiniz

               
                Catch e As Exception  e değişkenini bir Exception
tipinde atar ve oluşan hataları e nin üzerinden toplamamızı sağlar

                        Console.WriteLine("Hata oluştu ")
                        Console.WriteLine(e.ToString())  Kullanıcıya
hata mesajının tam olarak açıklamasını verir
                        Console.WriteLine("The following error
occurred:")
                        Console.WriteLine( e.Message )    
Hata mesajını yazar
                          Console.WriteLine( e.Source )      hataya
yol açan Uygulama ismini yada Objenin ismini verir
                                           that caused the error
                        Console.WriteLine( e.StackTrace )  Hatanın
oluştuğu Stack
                Finally  
                        Console.WriteLine()
                        Console.WriteLine("This statement is always
printed")
                End Try

        Bu noktaya kadar Try chach ın exception ları nasıl yakaladığı hakkında basitçe bir bilgi edinmiş olduk catch satırı sadece bir satır olarak değil bir çok satır olarak da kullanılabilir örneğin yapmış olduğunuz program diskin her hangi bir bölgesine yeni bir dosya oluşturacak ve bilinmeyen hatalar meydana geliyor bu hatalar neler olabilir aşağıdaki örnekte bu hataların neden kaynaklanacağını ve hataları nasıl engelliyeceğimizi basitçe göreceğiz...

        Şimdi bu kodu programınıza ekleyin ve teker teker kodun her satırını inceleyim

                Try
                        File.Create("c:/temp/test.txt")  Dosya
oluşturulması istemi

                Catch ioe As System.IO.IOException 
                        Console.WriteLine("bilinmeyen bir IO hatası
meydana geldi c:\temp dizininin olup olmadığını kontrol ediniz")
               
                Catch se As System.Security.SecurityException 
                                                              to take
this action.
                Console.WriteLine("Bu işlemi gerçekleştirmeye hakkınız
yok!")

                Catch e As Exception    Tüm exception lar için
                        Console.WriteLine( e.ToString() ) 
                End Try

Try bloğunda dosyayı oluşturmak istiyoruz bu  blokta her hangi bir hata çıkması durumunda bu hataları Catch bloklarına yönlendiriyoruz

        Catch ioe As System.IO.IOException : Program bu satırı yalnız diske bilgi yazma işlemi sırasında meydana gelen hatalarda çalıştıracaktır örneğin dikin Full olması yolun bulunaması yani verilen folderin bulunmaması ya da yazmaya karşı korumalı olması gibi

        Catch se As System.Security.SecurityException: Bu satır kullanıcının güvenlik ten dolayı hakkı olmayan bir yere bilgi girmeye çalışması sonucu oluşur

        Catch e As Exception  : Bu alandaki veriler  her hata oluşunda mutlaka işlenecektir

Sonuç olarak VB.NET, programcılar, biz vb programcıları için yine bir güzellik yapmış ve baş belamız olan " hata ayıklama " bu kadar basit bir düzeye indirmiştir


 

Analyst Programmer
Hasan AYAR
Kaynak (msdn.microsoft.com)