Makale Özeti

Bu yazımızda SQL Server 2005'in farklı sürümlerini inceleyip sistemimize SQL Server kurulumunu nasıl yapabileceğimizi detaylarıyla inceleyeceğiz.

Makale

SQL Server 2005 - SÜRÜMLER

Bu yazımızda SQL Server 2005'in farklı sürümlerini inceleyip sistemimize SQL Server kurulumunu nasıl yapabileceğimizi detaylarıyla inceleyeceğiz.

SQL Server 2005 Sürümleri
Microsoft, SQL Server'ın 2005 sürümü itibariyle şirketlerin ve kurumların ihtiyaçlarına göre düzenlemeler yapmış ve farklı ihtiyaçlara göre çeşitli sürümler sunulmuştur. Şu an piyasada bulunan mevcut SQL Server 2005 sürümleri şunlardır:

  • Express Edition.
  • Workgroup Edition.
  • Standart Edition.
  • Developer Edition.
  • Enterprise Edition.

Express Edition:

SQL Server 2005 Express Edition, SQL Server 2005'in ücretsiz, kullanımı kolay bir sürümdür. SQL Server Express, ücretsiz olarak tekrar dağıtılabilir ve yeni yazılım geliştiricilerin hemen kullanabileceği kadar kolaydır. Microsoft Visual Studio Express veya istediğiniz bir geliştirme aracına kullanarak, uygulamaları hemen oluşturmaya başlayabilirsiniz. İhtiyaçlarınız arttıkça, uygulamalarınız diğer SQL Server ürün ailesiyle sorunsuz bir şekilde çalışır. SQL Server Management Studio Express'in temel veritabanı yönetimi görevlerini yerine getirmek için tasarlanmış yeni bir aracı olan Community Technology Preview (CTP) ile SQL Server Express'i kolayca yönetebilirsiniz.

Veriye Yönelik Uygulamaları Hızla Oluşturun ve Kurun, Uygulamanız için Yerel Bir Veritabanını Kolayca Yerleştirin ve Temek Web Sitelerini Destekleyin
Workgroup Edition:

Workgroup Edition, boyut ve kullanıcı sayısı sınırı olmayan bir veritabanı ihtiyaç duyan küçük ölçekli işletmeler için veri yönetimi çözümüdür. Workgroup Edition, ön üç Web sunucusu olarak veya departman veya şube operasyonları için kullanılabilir. SQL Server ürün ailesinin temel veritabanı özelliklerini içerir ve Standart veya Enterprise Edition'a yükseltilmesi kolaydır.

Güvenilir, Sağlam ve Yönetilmesi Kolay Performans için İdeal Giriş Düzeyi Veritabanı
Standart Edition:
Standard Edition, küçük ve orta ölçekli kuruluşlar için veri yönetimi ve analizi platformudur.
E-ticaret, veri ambarı ve kritik iş çözümleri için gereken önemli işlevselliği içerir. Standard Edition'ın entegre iş zekası ve yüksek kullanılabilirlik özellikleri, kuruluşlara operasyonlarını desteklemeleri için gereken önemli özellikleri sunar.

Eksiksiz bir Veri Yönetimi ve Analizi Platformu Kullanmak İsteyen Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler için İdeal

Mobile Edition:
SQL Server 2005 Mobile Edition ile SQL Server 2005 ve Visual Studio 2005'in tam entegrasyonu, geliştiricilerin kurumsal veri yönetimi becerilerini mobil aygıtlara genişletecek uygulamaları hızla oluşturmalarını sağlayan bir platform sunar.
 
Mobil Aygıtlar için Uygulamaların Kolayca Oluşturulması, Test Edilmesi, Kurulması ve Yönetilmesi için SQL Server Mobile, SQL Server ve Visual Studio'nun Etkileyici Bir Kombinasyonu
Developer Edition:
Developer Edition, geliştiricilerin 32-bit ve x64 platformları üzerindeki SQL Server üzerinde her türlü uygulamayı oluşturmalarına ve test etmelerine olanak sağlar. Enterprise Edition'ın tüm işlevselliğine sahiptir; ancak üretim sunucusu olarak değil, geliştirme ve test sistemi olarak kullanılmak üzere lisanslanmıştır.

Bağımsız Yazılım Üreticileri, Danışmanları, Sistem Entegratörleri, Çözüm Sağlayıcılar ve Geliştiriciler için İdeal Seçim

Enterprise Edition:
Çok Büyük İşletmeler ve Çok Karmaşık Veri Gereksinimleri için İdeal

64-bit Platformda SQL Server 2005
X64 veya Itanium tabanlı sunucular ve Microsoft Windows Server 2003 üzerinde çalışmak üzere optimize edilen kurumsal sınıf veritabanı olan SQL Server 2005(64-bit) ile daha yüksek düzeyde veritabanı ölçeklenebilirliği sağlayın. 64-bit özellikler, SQL Server 2005 Standard, Enterprise ve Developer Edition içinde bulunur.

NOT: Sistem Gereksinimleri ve Ürün Karşılaştırmaları için Microsoft SQL Server SQL Server 2005 Özellik Karşılaştırması bölümüne bakabilirsiniz.

Açıklama: Burada Yapılan Açıklamaların Telif Hakları Microsoft'a aittir.Resmi internet sitesinden alıntı yapılmıştır.

 

SQL Server 2005 - KURULUM

SQL Server 2005 Kurulumu:
CD'nin içerisinde deneme sürümü olarak gelen kurulum dosyasının içerisine girere Setup.exe dosyasını çalıştırın.

(Resim 1.1)
Gerekli lisans anlaşmasını okuduktan sonra,


(Resim 1.2)
Anlaşmayı kabul edip ( I accept the licensing terms and conditions) Next > butonuna basın.


(Resim 1.3)
Yüklenmesini bekleyiniz…


(Resim 1.4)
Yükleme bittikten sonra Next > butonuna basın.


(Resim 1.5)
Bekleyin..


(Resim 1.6)
Next > diyerek devam edelim


(Resim 1.7)
Bu kısımda sisteminizin SQL Server 2005 Veritabanına uygun olup olmadığını kontrol ediyor. Warning'ler çokta önemli değil, Eğer Error hatası veriyorsa yükleme işleminiz askıda kalabilir…
Yükleme için tüm altyapı kontrol edildikten sonra Next > diyerek devam edelim.


(Resim 1.8)
Gerekli işlemler yapılırken bekleyin.


(Resim 1.9)
Gerekli yerleri doldurduktan sonra Next > butonuna basalım.


(Resim 2.1)
Bu bölümde Ekstra özelliklerimizi belirliyoruz.


(Resim 2.2)
SQL Server Database Services, Integration Services, Workstation components, Books Online and development tools özelliklerinden faydalanacağız o yüzden bu üçü seçili olsun. Seçtikten sonra Advanced butonuna basalım.


(Resim 2.3)
Advanced butonuna bastıktan sonra karşımıza böyle bir ekran gelecek. İlk önce Database Services yazılı olan özelliğin üzerine gelin ve aşağı doğru ok işareti olan yere mouse ile tıklayın.


(Resim 2.4)
Database Services özelliğine tıkladıktan sonra Resim 2.4'te gördüğünüz gibi Entire feature will be installed on local hard drive seçeneğini tıklayarak etkinleştirelim.


(Resim 2.5)
Client Components özelliğine, Resim 2.3'te yaptığımız işlemin aynısını yapıyoruz


(Resim 2.6)
Resim 2.4'te yaptığımız gibi Entire feature will be installed on local hard drive özelliğini aktif ediyoruz.


(Resim 2.7)
İlerleyen konularda işleyeceğimiz konuların örnek veritabanları için bu kısmı kesinlikle unutmayın. Resim 2.3 ve 2.5'te yaptığımız gibi Documentation, Samples,and Sample Database özelliğine tıklayın.


(Resim 2.8)
Resim 2.4 ve 2.5'te yaptığımız gibi Entire feature will be installed on local hard drive özelliğini aktif ediyoruz.


(Resim 2.9)
Sonunda hepsini eksiksizce yaptıktan sonra Next > butonuna basarak devam edelim.


(Resim 3.1)
Daha önceden SQL Server 2005'i kurmuşuz ve 2.defa kurmak istiyoruz diyelim, ama bu nasıl bir amaçla olabilir diye düşünürsek hemen cevap verelim. Default olarak kurulan SQL Server 2005 çok yoğun bir çalışma çizelgesi olur ve sizde küçük projelerde kullanmak için default olan SQL Server 2005'i daha fazla yormamak için farklı isimde yeni bir kurulum yapabiliriz. Ama şuanda bizim konumuza göre sizin daha önce hiç kurmamış olmanız lazım, eğer kurmuşsanız Named instance seçeneğiyle ilerleyin, kurmamışsanız Default instance seçeneğiyle ilerleyin.
Default instance seçeneğini seçtikten sonra Next > butonuna basarak devam edelim.


(Resim 3.2)
Kullanacağınız veritabanı bir domain altında barındırılıyorsa, ve uzaktaki SQL Server'a bağlanmak için Use a domain user account seçeneğindeki gerekli yerleri doldurarak bağlanabilirsiniz.


(Resim 3.3)
Şuanda localhost üzerinde çalışma yapacağımız için herhangi bir domainle bağlanmayacağımız o yüzden Use the built-in System account seçeneğinde Local system seçili olsun.
Start services at the end of setup seçeneklerinden ise sadece SQL Server özelliğini kullanacağımız için sadece SQL Server seçili olsun. Gerekli işlemleri bitirdikten sonra Next > butonuna basarak devam edelim.


(Resim 3.4)
SQL Server'ı sadece siz kullanacaksanız yada güvenliği önemli olmayan bilgiler barındırılıyorsa Windows Authentication Mode ile devam edin. Bu modda devam ederseniz,Söz konusu SQL Server'ın güvenliği göz önünde bulundurulmaz.


(Resim 3.5)
İlerleyen kısımlarda ve gerekli yerlerde güvenlik söz konusu olduğu için Mixed Mode seçeneğinde devam etmemiz lazım. Mixed Mode(Windows Authentication and SQL Server Authentication) seçeneğini seçtikten sonra şifre yerlerine aklınızda kalıcı bir şifre seçin ve giriniz(ilerleyen konularda kitabımızda şifreler 1234 olarak geçecektir).
Gerekli işlemleri yaptıktan sonra Next > butonuna basarak devam edelim.


(Resim 3.6)
Bu kısma geldiğinizde aynen Resim 3.6'da gördüğünüz gibi yapın. Bu seçenekler sonucunda SQL Server 2005'te büyük küçük harf duyarlı olmayacak ve Türkçe karakter kullanabileceğiz. Resim 3.6'daki gibi yaptıktan sonra Next > butonuna basalım.


(Resim 3.7)
Instal the default configuration seçeneğiyle normal ayarlarla kurma işlemiyle devam etmek için seçelim. Belirttiğim seçeneği seçtikten sonra Next > butonuna basarak son adımlara doğru ilerleyelim.


(Resim 3.8)
Herhangi bir kutucuğu seçmeden Next > butonuna basarak devam edelim.


(Resim 3.9)
SQL Server 2005 Veritabanı sistemi kurmaya Install butonuna basarak  başlayabiliriz.


(Resim 4.1)
SQL Server 2005 Yükleniyor Bekleyin..


(Resim 4.2)
Kurma işlemi bittikten sonra Next > butonuna basalım.


(Resim 4.3)
Kazamız mübarek olsun. Finish diyerek işlemi bitirebiliriz. Buraya kadar sorunsuzca geldiyseniz SQL Server 2005'i sorunsuz bir şekilde yüklediniz demektir.

 

SQL Server 2005 - GİRİŞ

İlişkisel Veritabanı Yönetim Sistemi ( Relational Database Management System)
Microsoft SQL Server  2005,Client-Server ve web tabanlı uygulamalarda ihtiyaç duyulan veri depolama çözümlerinde  kullanılan bir server yazılımıdır.

İlişkisel veritabanı yönetim sistemi tablolardan oluşup, verilerin satırlar ve sütunlar halinde tutulduğu, yüksek bir veri  tutarlılığına sahip veri depolama sistemidir. Sistem çökmesi gibi durumlarda zarar gören veriler kurtarılabildiği gibi Veri tabanı performansı için Veri tabanı bakımı yapılabilen aynı zamanda T-SQL komutlarıyla çalışan karmaşık ve kompleksli bir yönetim sistemidir.

İlişkisel veri tabanı için en az 2 tablo bulunması gerekir. Örneklemek gerekirse Yazarlar ve Kitaplar tablosu düşünelim.  Kitaplar tablosunda bulunan kitapların yazarları için, Yazarlar tablosunda belirtilen Özel anahtar kelimeyle(Primary Key) Kitaplar tablosunu ilişkilendirerek(Foreign Key), Yazarlara ait tüm kitapları ayrıntılı bir şekilde raporlayabiliriz.Bunun ayrıntılarını ilerleyen bölümlerde göreceğiz.

2 Tip veri saklamayı desteler;

  • OLTP  (Online Transaction Procesess)
  • OLAP  (Online Analyses Process)

OLTP türündeki veritabanları Sürekli güncellenen, hızlı yazıp hızlı okunabilen veritabanlarıdır. OLTP özellikle çok işlem gereken yazılımlarda ele alabilirsiniz.
OLAP türündeki veritabanları ise sadece okunabildiği için çok hızlı bir şekilde okunur.OLTP özellikle raporlama işlemlerinde kullanılır.

Sistem Veritabanları
SQL Server'ı kurma işleminden sonra bazı sistem veritabanlarının da sisteme otomatik kurulmuş olduğunu göreceksiniz. Peki bu veritabanları nelerdir, nedir ve ne işe yarar gibi soruları sorduğunuzu duyar gibiyim. Fazla meraklandırmadan hemen konuya geçelim.

Sistem veritabanlarını sıralamak gerekirse;

  • Master Veritabanı
  • Model Veritabanı
  • Msdb Veritabanı
  • Tempdb Veritabanı
  • Destribution Veritabanı ( SQL Server 2000)
  • AdventureWorks ve AdventureWorksDW örnek veritabanı

Master Veritabanı:
SQL Server'daki nesneler hakkında verileri tutar. Biraz daha açmak gerekirse Master veritabanı içerisinde, kullanıcı hesaplarını, sistem içerisindeki tanımlanmış veritabanlarını,tanımlanmış veritabanlarının da mantıksal adı, fiziksel yolu ve diskteki konumunu vb. , sunucunun işlemlerini vs.. gibi kısaca SQL Server sistemini yönetmek için gereken tüm bilgileri tutar.

Model Veritabanı:
Varsayılan ayarlar burada tutulur, bir nevi kalıp halinde şablonlar tutuluyor diyebiliriz. Örneklemek gerekirse Default(varsayılan) ayarda bir tablo oluşturulduğunda Model veritabanından uyarlanarak eklenir.  Kullanım ihtiyacına göre , sürekli aynı formatlarda kullandığınız bir veritabanını sık sık ekliyorsanız, bunun için bir şablon oluşturarak Model veritabanında saklayabilir, dilediğiniz zaman oluşturduğunuz formatta veritabanı ekleyebilirsiniz.
Önemli bir nokta ise Model veritabanında yapılan değişiklikler Önceden oluşturulmuş var olan veritabanlarını etkilemeyecektir.

Msdb Veritabanı:
Zamanlanmış görevler, uyarılar, yedek geçmişlerinin kayıtları,operatörler, bakım gibi işlemler bu veritabanında SQL Server Agent tarafından yapılır.

Tempdb Veritabanı:
Geçici bilgilerin tutulduğu veritabanıdır.İçeriğin ömrü en fazla SQL Server'ın açık kaldığı kadardır. Kullanıcıların oluşturduğu bazı nesnelerin ömrü çok daha da kısa olabiliyor. Geçici bir depolama alanı olarak kullanılan Tempdb Veritabanındaki bilgiler, kullanıcı SQL Server'daki oturumunu sonlandırdığı an biter.

Distribution Veritabanı:
Distribution veritabanını anlamak için SQL Server'ın Replication (Replikasyon) yeteneğinden bilgimiz olması gerekir.
Bazı durumlarda kullandığımız veritabanının dağıtık  bir yapıda olması veya kopyalanması gerekebilir. Bu gibi durumlarda yardımımıza Replication'lar yetişir.
Bu veritabanı sadece sistemimizin Replication'lar için yapılandırılmışsa oluşacaktır. Normal şartlarda Distribution veritabanını göremezsiniz, ta ki Replication yapana kadar.

Önemli Not: Yukarıda anlattığım sistem veritabanlarını görün, bakın, inceleyin ama tablolar üzerinde kesinlikle değişiklikler yapmayın. Sisteminiz bozulabilir ve sonrasında da SQL Server'ınız çalışmayabilir!

AdventureWorks ve AdventureWorksDW Örnek Veritabanları:
Bu veritabanlarını ekstra olarak yükleme esnasında ilave etmiştik hatırlarsınız. Bu veritabanlarıyla SQL Server'ı baştan sonra deneme ve Performansını ölçmüş olacağız. Kitabın ilerleyen kısımlarında bazı konular bu veritabanlarından ele alınacaktır.

Not: Bu makale, geçmiş zamanda kitap yazma hazırlığında bulunmuş Olduğum ve ilk bölümünden alıntı yaptığımdan dolayı makale içerisinde kitap konusu sıkça geçmektedir.

Saygılarımla

Serkan PEKTAŞ