Makale Özeti

SQL Server 2005’te yer alan kullanıcı tanımlı türler veritabanındaki sayısal tür sistemini genişletmek için bir yöntemdir. SQL Server ile birlikte gelen sayısal tür sisemi int, nvarchar, uniquesidentifier v.b. kolumnar türleri içermektedir. Kullanıcı tanımlı türler sayesinde sütun tanımlamalarınızda kullanmak için kendi özel türlerinizi tanımlayabilirsiniz.

Makale

Kullanıcı Tanımlı Türler ve Aggregate’lar

SQL Server 2005’te yer alan kullanıcı tanımlı türler veritabanındaki sayısal tür sistemini genişletmek için bir yöntemdir. SQL Server ile birlikte gelen sayısal tür sisemi int, nvarchar, uniquesidentifier v.b. kolumnar türleri içermektedir. Kullanıcı tanımlı türler sayesinde sütun tanımlamalarınızda kullanmak için kendi özel türlerinizi tanımlayabilirsiniz. Kullanıcı tanımlı türleri kendi sayısal türlerinizi oluşturmanız gerektiği durumlarda tanımlayabilirsiniz. Örneğin, özel tarih/saat türleri veya döviz verileri ile ilgili işlemler için.. Kullanıcı tanımlı türlerle türün sahip olduğu tüm özellikleri sunan, tür tarafından saklanan veriyi gizleyen veya encapsulate eden bir nesne oluşturabilirsiniz. Veriye erişmek isteyen herkesin kullanıcı tanımlı tür arayüzünü kullanması gerekmektedir.

Pek çok senaryoda veri üzerinde toplama işlemleri gerçekleştirmeniz gerekebilir. Örneğin avg, stddev v.b. gibi istatistiksel hesaplamalarda. Eğer istenilen işlemi gerçekleştiren bir fonksiyon standart olarak gelmiyorsa, SQL Server 2005 ile birlikte özel toplama işlemleri gerçekleştirmenin üç ayrı yolu vardır: 

• İşlemi bir kullanıcı tanımlı aggregation olarak yazmak

• İşlemi bir CLR stored procedure’u olarak yazmak

• Sunucu taraflı cursor kullanmak

SQL Management Objects(SMO)

SQL Management Objects (SMO) SQL Server 2005 ile birlikte gelen yeni yönetim nesne modelidir. SMO, SQL Server yönetim nesne modelinde pek çok tasarım ve mimari yenilik ve iyileştirmeleri sunmaktadır. .NET Framework altyapısına dayanan kullanımı kolay ancak oldukça zengin bir yapıdır. SMO, .NET Framework ile geliştirilen veritabanı yönetim uygulamaları için birinci araç olacaktır. SQL Server Management Studio’da yer alan her ekran, SMO altyapısını kullanmaktadır aynı zamanda SQL Server Management Studio’da gerçekleştirebildiğiniz her türlü işlem yine SMO altyapısı kullanılarak gerçekleştirilmektedir.. 

SMO nesne modeli ve Microsoft Windows Management Instrumentation (WMI) API’leri, SQL-DMO yapısının yerini almaktadır. Geliştiricilerin geçişi mümkün olduğunca kolay gerçekleştirebilmelerini sağlamak amacıyla SMO, mümkün olduğunca SQL-DMO ile benzer nesneler kullanmaktadır. SQL-DMO ile SQL Server 2005’i hala kullanabilirsiniz ancak SQL-DMO SQL Server 2005’e özgü özellikler doğrultusunda güncellenmeyeceğinden SQL Server 2005’i tam anlamıyla yönetmeniz mümkün olmayacaktır. 

Analysis Management Objects

Analysis Management Objects (AMO) istemci uygulamaların, manuel olarak Analysis Services komutları için DDL scriptleri veya uzun Analysis Services Scripting Language (ASSL) kodları yazmaya gerek kalmadan, nesne seviyesinde doğrulama yetenekleri sunan pek çok yönetimsel komut ve işleve erişebilmelerini sağlayan bir yapıdır. AMO kullanan uygulamalar Analysis Services üzerindeki nesnelere doğrudan erişerek bu nesnelerle çalışabilir, yeni nesneler oluşturabilirler. AMO aynı zamanda ASSL komut ve elemanlarınıda kapsar. 

Geliştirilmiş Veri Erişimi ve Web Servisleri

SQL Server 2005 ile birlikte Web Servislerini veritabanı katmanında geliştirebilirsiniz. Bu uygulamalar için web servisi odaklı yeni bir veri erişim yeteneği sağlamaktadır. SQL Server 2005 ile birlikte SQL Server’a doğrudan erişmek için HTTP protokolünü IIS gibi ek bir ara katmana ihtiyaç duymadan kullanabilirsiniz. SQL Server, SQL ifadelerinin çalıştırılmasını sağlayan bir web servis katmanı sunmaktadır. Sorgu sonuçları XML formatında dönmektedir, böylece Visual Studio’nun web servis altyapısından faydalanabilmekteyiz.

ADO.NET 2.0/ADOMD.NET

ADO.NET yeni versiyonu ile birlikte sorgu değişiklik uyarılarından Multiple Active Result Sets (MARS) desteğine pek çok yeni özellikle birlikte dataset erişim ve işlemlerini çok daha zengin hale getiriyor.

Query Notification

SQL Server 2005, SQL Server sorguları için notification desteği sunmaktadır. Bu özelliği SQL Server’a bir sorgu göndermek ve aynı sorgunun çalıştırılması, farklı bir sonuç kümesinin oluşturulmasına neden olduğu anda bir uyarı oluşturulmasını sağlamak için kullanabilirsiniz. Bu özelliği verideki değişikliği algılayan bir dependency nesnesi kullanarak aktif hale getirebilirsiniz. Sunucuya ADO.NET, OLE DB, ODBC, ADO veya SOAP gibi herhangi bir istemci API’si kullanılarak gönderilecek komutlar notificationa ihtiyaç duyan bir etiket içermelidirler. Bir talebin parçası olarak çalıştırılacak her ifade için sunucu her ifade için bir defa çalışacak bir uyarı üyeliği oluşturacaktır. Uyarılar, uygulamaların uyarılar oluştuğunda okuyabilecekleri ve aktivasyon servislerini veya blocking ifadeleri kullanabilecekleri, SQL Server Broker queue aracılığıyla dağıtılmaktadır. Sorgu uyarıları veritabanına dayanan web siteleri gibi uygulamalarda sonuçların önbelleklenmesi ve performans arttırımı için son derece faydalı olmaktadır. Şekil 1:4 Query Notification sürecini görüntülemektedir.

Figure 4
Şekil 1:4 :: Query Notification Süreci

 

 

MARS

MARS bir bağlantı ile birden çok talebin sunucuya aktarılabilmesini ve bir aktif ağlantı ile birden çok varsayılan (default) sonuç kümesi alabilmeyi sağlamaktadır. Varsayılan sonuç kümeleri forward-only ve read-only sonuç kümeleridir. Varsayılan sonuç kümelerinde istemci veriyi büyük parçalar halinde alır ve server cursor’larının aksine sunucu ile istemci arasındaki trafik yoğunluğu daha hafif olur. Uygulama basit bir defada bir satır modelini performansı olumsuz etkilemeden kullanabilir. MARS özelliği şu anda yaşadığımız aktif sonuç kümesinin kullanımı sonlanana kadar sunucuya yeni talepler gönderememe engelini ortadan kaldırmaktadır.  

Transparent failover for data mirroring

SQL Server 2005 database mirroring özelliği sayesinde bir “hot spare” özelliği sunmaktadır. Eğer bir SQL Server instance’ı bir nedenle servis veremez duruma düşerse, işlemler backup serverlara otomatik olarak aktarılır ve istemciler çalışılan sunucunun değiştiğini algılamaz. Bu konuyu Database Mirroring başlıklı ayrı bir makalede detaylı olarak ele alıyor olacağız. 

XML Desteği

XML veri türü ve Xquery gibi özellikler kurumlara dahili ve harici sistemlerle kolayca entegre olabilme imkanı sunmaktadır. SQL Server 2005 hem ilişkisel hem XML verilerini desteklemektedir. Böylece kurumlar verilerini gereksinimlerini en iyi karşılayan formatta saklayabilir ve bu formatla çalışabilirler. Mevcut HTTP, XML, SOAP, Xquery ve XSD gibi standartların desteklenmesiyle kurumlar diğer kurumlarla çok daha kolay entegre olabilecekler.

XML Veri Türü

XML sadece SQL Server tarafından desteklenen sayısal veri türleri ile sınırlı değildir, karmaşık verileri modelleyebilir. Örneğin XML metin olarak saklanırsa, dokumanın içinden belirli bölümleri seçebilir, eklemeler yapabilirsiniz ancak dokumanın kendisinde sorgulamalar yapamazsınız. SQL Server 2005 XML veri türünü sunarak, bir XML dokumanının bölümlerinde sorgulama yapabilmenizi, içeriğin XML şemasına uygunluğunu denetleyebilmenizi ve içeriği düzenleyebilmenizi sağlamaktadır. Aynı zamanda ilişkisel veri ile entegre çalışarak yapısal olmayan veya yarı-yapısal XML dokumanlarıyla bir arada çalışabilmenize olanak tanımaktadır. SQL Server 2005’te XML verileri daha etkin yorumlama ve sıkıştırma olanağı sağlayan binary large objects formatında saklanmaktadır.   

Bir XML şema kolleksiyonu bir XML sütunu ile ilişkilendirilebilir. Bu constraintler, insert ve update işlemleri için doğrulama ve depolama ve sorgu işlemleri için optimizasyon imkanı sağlamaktadır. SQL Server 2005 aynı zamanda sunucudaki şemaların yönetimi için pek çok DDL ifadesi sunmaktadır.

XQuery

XML Query Language (Xquery) her türlü XML verilerinin sorgulanması için oluşturulmuş yetenekli ve sağlam bir dildir. Xquery ile XML veri türündeki alanlarda ve değişkenler üzerinde sorgulamalar çalıştırabilirsiniz. Pek çok XML standartı gibi Xquery’nin geliştirilmesi de World Wide Web Consortiuum denetiminde gerçekleştirilmektedir. Xquery, Xpath, XQL ve SQL gibi bazı dillere dayanan Quilt adlı bir dilden türetilmiştir ve Xpath 2.0’ıda bünyesinde barındırmaktadır. Bu nedenle eğer Xpath 1.0 ile ilgili bilginiz varsa, bu bilgileri tamamen yeni bir sorgulama dili öğrenmeye gerek kalmadan Xquery’e aktarabilirsiniz.

Web Servis Desteği

SQL Server 2005 ile birlikte Web Servislerini veritabanı katmanında geliştirebilirsiniz. Bu uygulamalar için web servisi odaklı yeni bir veri erişim yeteneği sağlamaktadır. SQL Server 2005 ile birlikte SQL Server’a doğrudan erişmek için HTTP protokolünü IIS gibi ek bir ara katmana ihtiyaç duymadan kullanabilirsiniz. SQL Server, SQL ifadelerinin çalıştırılmasını sağlayan bir web servis katmanı sunmaktadır. Sorgu sonuçları XML formatında dönmektedir, böylece Visual Studio’nun web servis altyapısından faydalanabilmekteyiz.

XML for Analysis Services (XML/A)

XML for Analysis Services (XML/A), Analysis Services ile iletişim kurmak için oluşturlmuş standart bir protokoldür. XML/A gerçek zamanlı analiz verilerine erişim ihtiyacı duyan uygulamaların Analysis Services ile entegrasyonunu son derece kolaylaştırmaktadır. XML/A standart olarak desteklendiği için ek bir çabaya gerek kalmadan basit bir konfigurasyonla her Analysis Services instance’ı doğal bir web servisi halini alabilmektedir. Analysis Services 2000 sürümü ve OLE DB for OLAP, ADOMD ve ADOMD.NET ile uyumluluk içinse oldukça kısa bir konfigurasyon yeterli olmaktadır. Pek çok kullanıcı Analysis Services’e dayanan uygulamaları geliştirmek için ADOMD.NET nesne modelini kullanmaya devam edecektir.

Application Framework

SQL Server 2005, Service Broker, Notification Services, SQL Server Mobile ve SQL Server Express bileşenlerini içeren yeni bir SQL Server uygulama altyapısı sunmaktadır.

Service Broker veritabanı seviyesinde asenkron mesajlaşmayı mümkün kalan dağıtımlı bir uygulama altyapısıdır.

Service Broker

Son 10 yıldır hızla artan e-ticaret uygulamaları veritabanı uygulamalarında daha iyi iş akış yönetimi ihtiyacını beraberinde getirdi. Müşteri, bir kitap siparişi verdiğinde, bu sipariş stok, lojistik ve kredi kartı sistemlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesine neden olur aynı zamanda sipariş onayını ayrı bir web uygulaması aracılığıyla gönderir. Bu işlemlerin her birinin sırayla gerçekleşmesini beklemek her zaman istenilen sonuçların alınmasını sağlamıyordu. SQL Server 2005 ile birlikte bu soruna daha esnek bir asenkron mesaj iletimi mimarisi ile çözüm sunan Service Broker yapısı geliyor. Şekil 1:5 Service Broker mimarisini görüntülemektedir.

 

Figure 5

Şekil 1:5 :: SQL Server Service Broker Mimarisi

 

Service Broker teknolojisi dahili veya harici proseslerin bazı T-SQL eklentilerini kullanarak asenkron mesajlar göndermesini mümkün kılar. Mesajlar gönderici ile aynı veya farklı bir veritabanındaki bir kuyruğa veya aynı veya farklı bir sunucudaki SQL Server instance’ına gönderilir.

 “SQL Service Broker in SQL Server 2005 has made development 60 percent faster compared to writing SQL jobs.”--Ketan Patel, Senior Application Developer, Information Technology Corporate Strategy Planning and Analysis, Microsoft

Notification Services

SQL Server 2005 Notification Services Mobil ve dağıtımlı uygulamalara yönelik ihtiyaçlar doğrultusunda özelleştirilmiş uyarılar gönderebilen uygulamaların geliştirilmesi ve dağıtımı için sunulan gelişmiş altyapı sunar.

Uyarılar subscriber’ın seçimleri doğrultusunda oluşturulur. Örneğin, "notify me when the stock price of Adventure Works reaches $70.00," veya "notify me when the strategy document my team is writing is updated.

Uyarılar tetikleyici olaylar gerçekleştiği anda oluşturulup kullanıcılara gönderilebilir veya oluşturulup kullanıcının belirlediği bir takvime bağlı olarak gönderilebilir.

Uyarılar çok çeşitli cihazlara gönderilebilir. Örneğin bir uyarı kullanıcının cep telefonuna, bir diğeri PDA’e, Windows Messenger’a veya mail hesabına gönderilebilir. Bu uyarılar genelde kullanıcılar açısından önemli olduğundan uyarıların yüksek önem derecesiyle gönderilmesi ideal olacaktır.

SQL Server Mobile Edition

SQL Server 2000, SQL Server 2000 yerini SQL Server Mobile Edition version 3.0’ın aldığı, Windows CE Edition ile birlikte piyasaya sunuldu. SQL Server Mobile Edition’da geliştiricileri ilgilendiren pek çok yenilik var. Bu yenilikleri özetleyecek olursak:

• SQL Server Management Studio aracılığı ile SQL Server Mobile veritabanını PC’de veya mobil cihazda geliştirebilirsiniz. Aynı şekilde Mobil cihazda yer alan veritabanının şemasını iki noktadanda düzenleyebilirsiniz. SQL Server Management Studio’yu kullanarak Mobil cihaz üzerindeki SQL Server’da sorgular çalıştırabilirsiniz.

• Veri transferi için SQL Server Integration Services (SSIS) nesnelerini programlayabilirsiniz.

• Yeni SqlCeResult kümesi SQL Server 2005’te yer alan SQLResult kümesinden türetilmiştir. Bu küme, SQL Server Mobile Edition’da gerçek hareket edilebilen ve güncellenebiliren cursorlar kullanmamıza olanak sağlarken cihazlar üzerindeki veri nesnelerine veri bağlama imaknıda vermektedir.

• Ana uygulama çalışır durumdayken verileri senkronize edecek bir uygulama geliştirebilirsiniz. Bununla birlikte aynı cihaz üzerindeki aynı veritabanına aynı anda erişen iki ayrı uygulama olabilir.

• Senkronizasyon durumunu status barlar aracılığıyla görüntüleme özelliği eklendi. Önceden senkronizasyonun durumunu öğrenmemizi sağlayan herhangi bir özellik bulunmuyordu.

SQL Server Express

Microsoft SQL Server Express, MSDE 2000’in yerini alacak, SQL Server 2005’in pek çok özelliğini bünyesinde barındırarak uygulama geliştiricilere MSDE’ye göre çok daha yetenekli, kolay kullanımlı, sağlam ve ücretsiz bir veritabanı platformu sunuyor. Visual Studio Entegrasyonu sayesinde ek bir arayüze ihtiyaç olmadan geliştiriciler şemaları düzenleyebilir, veri ekleyebilir ve yerel veritabanlarında sorgular çalıştırabilirler. Eğer daha gelişmiş veritabanı işlevlerine ihtiyaç duyarsanız SQL Server Express, SQL Server 2005’e kolayca upgrade edilebilmektedir. Şekil 1:6 SQL Server Express Manager’ı görüntülemektedir.

 

Figure 6
Şekil 1:6 :: SQL Server Express Manager

SQL Server Express Manager (XM) adlı yeni bir görsel araç ayrı bir download olarak kullanıma sunulmaktadır. XM temel veritabanı yönetim ve sorgulama, sorgu analiz işlemlerini kolayca gerçekleştirebilmenizi sağlayan oldukça küçük boyutlu ve ücretsiz bir araçtır. XM, SQL Server Express’e, SQL Server 2005 sürümlerine, SQL Server 2000 ve MSDE 2000’e bağlantı kurulmasına olanak vermektedir. Basitleştirilmiş bağlantı ekranı  kullanıcının istediği SQL Server instance’ına bağlanmasını  ve dilediği kimlik doğrulama mekanizmasını seçebilmesini sağlar.

XM kullanılarak hem yerel hem uzaktaki sunuculara bağlanılabilmektedir. Object Explorer, instance, veritabanları, tablolar, stored procedureler gibi genel kullanılan nesneleri listelemektedir.

Tüm veritabanı yönetim fonksiyonları, örneğin veritabanı veya tablo oluşturma, düzenleme, login accountları oluşturmak gibi, sağ tuş menüleri ile sunulmaktadır.

XM aracını özetlemek gerekirse Enterprise Manager ve Query Analyzer araçlarının birleşimi şeklinde nitelendirebiliriz.

Business Intelligence

SQL Server 2005 sunduğu esneklik, veri entegrasyonu, geliştirme araçları ve analiz araçları ile Microsoft’un Business Intelligence alanındaki liderliğini daha belirginleştiriyor olacak. SQL Server 2005 ile birlikte her kademeden çalışan analiz ve karar verme süreçlerinde ihtiyaç duydukları verilere hızlı ve kolayca erişebiliyor. SQL Server 2005’in sunduğu geniş entegrasyon özellikleri mevcut uygulama ve sistemlerin yeteneklerini geliştirmekte oldukça faydalı olacaktır.

Business intelligence alanındaki yenilikleri aşağıdaki başlıklar altında ele alıyor olacağız:

• Uçtan Uca Entegre Business intelligence platformu

• Integration Services

• Analysis Services

• Reporting Services

• Microsoft Office System Entegrasyonu

Uçtan Uca Entegre Business intelligence Platformu

SQL Server 2005 her tür analiz uygulaması için gerekli business intelligence araç ve fonksiyonlarını sunmaktadır. Aşağıdaki bölümde 5 ana başlık halinde analiz uygulamalarının geliştirilmesinde kullanılabilecek araç ve özelliklere giriş yapılmaktadır.

• Tasarım: Business Intelligence Development Studio, BI geliştiricilerine yönelik ilk entegre geliştirme platformudur. Visual Studio 2005 entegrasyonu ile, Business Intelligence Development Studio, BI geliştiricilerine zengin, entegre, gelişmiş bir geliştirme platformu sunuyor. BI platformuna yönelik uygulamalarda hata yönetimi, kod kontrolü ve script ve kod geliştirilmesi yapılabiliyor.

• Entegrasyon: SQL Server Integration Services (SSIS) kompleks veri entegrasyonu, dönüştürümü gibi işlemleri gerçekleştirebilmesi için yeniden yazıldı.  Business Intelligence Development Studio paketlerin oluşturulmasını son derece kolaylaştırırken Integration Services, Analysis Services ve Reporting Services bir arada çalışarak heterojen kaynaklardan gelen verilerin daha anlaşılır ve işlevsel olarak sunumunu sağlamaktadır.

• Analiz: Microsofy Data Mining’in kullanımı her zaman için kolay olmuştur. Bu özellik artık Association Rules, Time Series, Regression Trees, Sequence Clustering, Neural Network ve Naive Bayes gibi yeni algoritmaların eklenmesi ile çok daha kullanışlı hale gelmiştir. SQL Server 2005 ilişkisel ve çok boyutlu veriler arasındaki çizgileri inceltmektedir. İlişkisel veritabanındaki veriyi çok boyutlu veritabanında saklayabilirsiniz veya yeni Proaktif önbellekleme fonksiyonunu kullanarak her iki alandada en iyi sonuçları elde edebilirsiniz. Analiz küplerine de pek çok yeni ve önemli özellikler eklenmiştir. Örneğin Key performance Indicator (KPI) Framework, MDX scriptleri ve diğer standart gelişmiş iş analiz araçları gibi. Reporting Services “report delivery and management framework” gelişmiş analizlerin çok daha hızlı ve kolayca gerçekleştirilebilmesini ve dağıtılabilmesini sağlamaktadır.  

• Raporlama: Reporting Services BI platformunu, analizlere ihtiyaç kullanıcıların işlerini son derece kolaylaştıracak şekilde genişletiyor. Reporting Services, web servisleri ile entegre olarak çalışan ve yönetilen, gelişmiş bir raporlama platformudur. Raporlar pek çok formatta ve yazdırma seçeneğiyle özelleştirilebilir. SQL Server 2005, raporların tasarımını son derece kolaylaştıran Report Builder aracını sunmaktadır.

• Yönetim: SQL Server Management Studio her türlü SQL Server 2005 bileşeninin yönetimini tek bir noktada toplamaktadır.
 

Integration Services

SQL Server 2005, SQL Server Integration Services (SSIS) adlı, yeniden tasarlanmış bir ETL platformu içermektedir. SQL Server Integration Services kurumların çoklu heterojen kaynaklardaki verilerle çok daha kolay bir şekilde entegre olabilmelerini sağlamaktadır.  

Gelişmiş ETL Platformu

Bu yeni platform, SQL Server 2000’de yer alan DTS (Data Transformation Services) özelliğinin yerini almak üzere tasarlanmış yeni bir bileşendir. SSIS pek çok yeni özellikle birlikte çok daha yüksek performans sunmaktadır. SSIS tamamen programlanabilir ve genişletilebilir bir yapıdadır.  

Analysis Services

SQL Server 2005 ile birlikte Analysis Services, tüm şirket verilerinizin raporlama ve analiz ve veri madenciliği işlemleri için entegre bir görünümünü sunar.

“The move to Analysis Services in SQL Server 2005 has been a huge benefit for our operations. …We’re seeing at least a 75 percent reduction in OLAP cube processing time.”--Mike McGrew, Development Manager, Information Technology Tax and Audit Product Group, Microsoft

Unified Dimensional Model

Klasik en iyi OLAP analiz ve ilişkisel raporlama yaklaşımlarını birleştirerek her türlü ihtiyacı karşılıyor. Analysis Services 2005’te yer alan bir dizi küp ve dimension UDM (Universal Dimensional Model) olarak adlandırılır. UDM, her türlü rapor, OLAP tarayıcıları, KPI’lar ve analiz uygulamalrına yönelik business logic ve hesaplamalar için merkezi bir metadata havuzudur.

Yeni Data Source View özelliğini kullanarak UDM, lokasyonundan bağımsız olarak heterojen veri kaynaklarına bağlanabilmektedir.

Data Mining

Microsoft SQL Server 2005 Data Mining altyapısı karmaşık analiz modellemeleri oluşturmanızı ve  bu modellemeleri iş süreçlerine entegre edebilmenizi sağlayan BI teknolojisidir. Microsoft SQL Server 2005 Analysis Services data mining için yepyeni bir platform sunmaktadır. Daha kolay kullanımlı, genişletilebilir, erişilebilir ve esnek bir platform sunarak data mining süreçlerinde daha önce hiç sahip olmadığımız kadar güçlü bir platforma sahip olmamızı sağlamaktadır.  

Enterprise sınıf mimarisi sayesinde SQL Server BI araçları ve pek çok gelişmiş araçla, API ve algoritmalarla entegrasyon sayesinde SQL Server çok çeşitli sorunlara çözüm sunarak üretkenliği arttıran, gelirlerin artmasını ve maliyetlerin azaltılmasını sağlayan uygulamaların geliştirilmesini sağlamaktadır.

Reporting Services

Reporting Services çalışanların ihtiyaç duydukları verilere erişimini kolaylaştırarak ve hızlandırarak Microsoft BI platformunu genişletmektedir. Reporting Services sunucu taraflı çalışan gelişmiş bir raporlama platformudur. Raporlar pek çok formatta ve yazdırma seçeneğiyle özelleştirilebilir.

SQL Server 2005’in entegre bir bileşeni olan Reporting Services şu olanakları sağlamaktadır.

• Raporların işlenmesi ve biçimlendirilmesi için yüksek performanslı bir altyapı.

• Rapor oluşturmak, yönetmek ve görüntülemek için çeşitli araçlar.

• Raporların farklı IT ortamları ile entegrasyonunu sağlayan genişletilebilir bir mimari.
 

İlişkisel ve OLAP Raporları

İlişkisel verilere dayanan raporlar oldukça kullanışlıdır ancak ek analitik yetenekler eklenebilmesi raporlamayı daha güçlü kılmaktadır. Reporting services raporları bir arada veya ayrı ayrı geliştirebilme imkanı sağlamaktadır. SQL Server 2005 hem ilişkisel hem OLAP verilerini desteklemekte ve hem SQL Query Editor hem de MDX Query Editor bileşenlerini içeren bir sorgulama aracı sunmaktadır.

Report Builder

Report Builder, SQL Server 2005 Reporting Services ile birlikte gelen ve kullanıcıların, kullanıcı dostu bir arabirim ile kolayca rapor oluşturabilmelerini sağlayan yeni bir araçtır.

 Report Builder sayesinde tüm son kullanıcılar, ihtiyaç duydukları raporları, Report Builder istemci uygulamasını kullanarak hızlı ve kolay bir şekilde oluşturabileceklerdir. Report Builder aracının arayüzü Excel, World benzeri bir görünüme sahip olduğu için son kullanıcılar zorluk yaşamadan ayak uydurabileceklerdir. Şekil 1:7 Report Builder uygulamasının arayüzünü görüntülemektedir.

 

Şekil 1:7 :: Report Builder Uygulaması


Report Builder tarayıcı ile dağıtılan bir clickOnce uygulamasıdır. Kullanıcılar önceden tanımlanmış bir rapor şablonu seçerek başlarlar. Daha sonra raporda kullanacakları elemanları sürükle-bırak ile rapor ekranına taşırlar. Report Builder uygulaması görsel olarak yapılan her işlemin sonunda gerekli sorgulamaları ve işlemleri kendiliğinden gerçekleştirir. Report Builder aracı aynı zamanda kullanıcıların:

• Raporlarına metinler ekleme ve biçimlendirme yapmala imkanı verir

• Modelleri kullanarak yeni alanlar ve hesaplamalar oluşturabilme imkanı verir.

• Raporları önizleme yapabilir, yazdırabilir veya yayınlayabilirler.

• Raporları Excel gibi farklı formatlara dönüştürebilirler.

Microsoft Office System Entegrasyonu

Raporlar Reporting Services’in Sharepoint Portal Server altyapısına dayanan Report Server bileşeninde yayınlanır. Raporları takip etmek, raporların yeni versiyonlarını oluşturmak ve dağıtmak için Sharepoint özelliklerini kullanabilirsiniz.


Kadir Sümerkent
http://www.sumerkent.com