Makale Özeti

Visual Studio 2005 ve SQL Server 2005 kullanarak, adım adım bir SQL Mobil uygulaması geliştirmek için; 3 aşamadan oluşan bir makale serisinin bu ilk adımında; uygulamamıza oluşturmak için başlamadan önce hangi işlemleri gerçekleştirmemiz gerektiğine, SQL Mobile Server bileşenlerini nasıl yükleyebileceğimize; ve son olaral nasıl bir SQL Server 2005 veritabanı ve yayını yaratabileceğimize bakacağız. Bu makalenin sonunda, Server Tools bileşenlerini IIS e nasıl yükleyebileceğinizi öğrenmiş olacaksınız. Bu bileşenler, SQL Mobile ve arka tarafta çalışan bir veritabanı; örneğin, SQL Server 2005 arasında iletişim kurulabilmesine olanak sağlar. Ek olarak bir SQL Server 2005 veritabanı ve yayını yaratabilmeyi öğrenerek; mobil uygularımınızda kullanabileceğiniz verileri kolaylıkla elde edebilecek ve SQL Mobile ile iletişim kurabilmesini sağlayabileceksiniz.

Makale

SQL Mobile Uygulaması Geliştirme I

SQL Mobile Server Bileşenlerinin Yüklenmesi

Başlamadan Önce

Bu makale de anlatılan işlemleri tamamlayabilmek için; aşağıdakilere ihtiyacınız olacak:

  • Internet Information Services (IIS) . Bu makalede; Windows XP Professional' nın IIS ini kullanacağız. ISS bileşeninin yüklü olduğundan emin olun.
    • Start a tıklayın, daha sonra Control Panel, ve en son olarak da Add or Remove Programs a tıklayın.
    • Add or Remove Programs diyalog kutusundan, Add/Remove Windows Components e tıklayın.
    • Windows Components listesinden, eğer işaretli değilse; Internet Information Services (IIS) i işaretleyin ve Windows Components sihirbazı tamamlanana kadar Next e tıklayarak devam edin.
    • Add or Remove Programs diyalog kutusunu kapatın.
  • SQL Server 2005 . Bu makalede; SQL Server 2005 ve SQL Server 2005 Mobile Edition I kullanacağız. SQL Server Developer Center dan nasıl bir kopya edinebileceğinize bir bakın.
  • Windows XP Professional . Bu makalede; Windows XP Professional kullanacağız.
  • Visual Studio 2005 . Bu makalede; Visual Studio 2005 Standard, Professional, ya da Team System Editions sürümlerinden birini kullanacağız. Yapacağımız alşıtırmalar herhangi bir express edition sürümünde çalışmamaktadır. Eğer doğru bir Visual Studio 2005 sürümüne sahip değilseniz, Visual Studio 2005 Developer Center dan nasıl bir kopya edinebileceğinize bir bakın.
  • ActiveSync 4.0 . ActiveSync 4.0, windows mobile tabanlı bir aygıt ile bilgisayarınız arasındaki iletişimin sağlanmasına olanak tanır.
  • Windows Mobile 5.0 SDKs . Windows Mobile 5.0 SDKs for Pocket PC and Smartphone, Visual Studio 2005 de windows mobil tabanlı aygıtlar için geliştirme yapabilmenize olanak tanır.
  • Windows Mobile 5.0 SDK for Pocket PC i indir ve yükle.
  • Windows Mobile 5.0 SDK for Smartphone u indir ve yükle.

    Not: Üretim ortamında, güvenlik ve ölçeklenirlik problemlerinden dolayı; ISS ve SQL Server ın aynı makina üzerinde bulundurulması pek önerilmez. Fakat, bu makaledeki uygulamamızda, ISS ve SQL Server i aynı makina üzerinden kullanacağız.

Micosoft SQL Server Mobile Araçlarının Kurulum Sihirbazını Başlatmak İçin

  1. Windows Explorer ı çalıştırın.
  2. C:\Program Files\Microsoft SQL Server\90\Tools\Binn\VSShell\Common7\IDE\ klasörünü gelin.
  3. Microsoft SQL Server 2005 Mobile Server Tools kurulum sihirbazını çalıştırmak için; sqlce30setupen.msi a çift tıklayın.

    SQL Server 2005 Server Tools kurulum diyalog kutusu figürde gösterildiği gibi ekrana gelecektir.


    Figür 1. SQL Server 2005 Server Tools Kurulumu Diyalog Kutusu
     
  4. Microsoft SQL Server Mobile Tools kurulum sihirbazı içinde, Next e tıklayın.

    System Configuration Check diyalog kutusu ekranda görülecektir. Takip eden figurede de göründüğü gibi, bu aşamada ekranda işletim sistemi için kullanıcı gereksinimleri, MDAC ve ISS gereksinimlerinin başarı ile sağlanıp sağlanmadığı listelenir.


    Figür 2. System Configuration Check Diyalog Kutusu

    Not: SQL Server requirement uyarısını bu aşamada önemsemeyebilirsiniz. Bu SQL Server 2000 ile senkronizasyonda gereklidir.
     
  5. Next e tıklayın.

    Microsoft SQL Server Version diyalog kutusu, takip eden figürde de görüldüğü gibi ekrana gelecektir. Bu makalede; veriyi, SQL Server 2005 ve SQL Mobile arasında işleyeceksiniz.


    Figür 3. Microsoft SQL Server Version Diyalog Kutusu

     
  6. Synchronize with SQL Server 2005 e tıklayın ve daha sonra Next e tıklayın.
  7. Şu anda araçları yüklemek için hazırsınız. Install a tıklayın. Yükleme işlemini gösteren bir diyalog kutusu ekranda belirecektir. Yükleme bittiğinde, yükleme işleminin tamamlandığına dair bir diyalog kutusu ekranda gözükür. Bu aşamada; artık SQL Mobile için sunucu taraflı bileşenlerini başarılı bir şekilde yüklemişsiniz demektir.
  8. Son olarak Finish e tıklayın.

SQL Server 2005 Veritabanı ve Yayını Yaratma

Bu başlıkta ise bir SQL Server 2005 veritabanı ve yayını yaratağız.

Veritabanını Yaratmak İçin

  1. SQL Server Management Studio yu çalıştırın. Start | All Programs | Microsoft SQL Server 2005 | SQL Server Management Studio ya tıklayın.
  2. Eğer sunucuya bağlanmaya çalışırsa, Cancel a tıklayın.
  3. Menu barından; File | Open | File a tıklayın ve C:\Program Files\Windows Mobile Developer Samples\HOLs\MED302 SQL Mobile\Source\Exercises\SQLMobile.sql i seçin. Daha sonra da Open a tıklayın.
  4. Figürde de görüldüğü gibi, Connect to Database Engine diyalog kutusunda, kendi sunucunuzun ismini yazın ve daha sonra Connect e tıklayın.


    Figür 4. SQL Server Management Studio Connect to Database Engine Diyalog Kutusu

     
  5. Uygulamamızda kullanılacak olan veritabanını yaratmak için Execute a tıklayın.

    Not: Eğer "Cannot drop the database 'SQLMobile', because it does not exist or you do not have permission" gibi bir mesaj ekranda gözükürse, bu uyarı mesajını dikkate almayın.
     
  6. Object Explorer da Databases düğümünü genişlettiğinizde veritabanını göreceksiniz.

    Not: Object Explorer da veritabanlarını gösterebilmek için, eğer daha önceden sunucunuza bağlanamadıysanız; Connect | Database Engine e tıklamanız gerekebilir. Bu aşamada "localhost" yerine bilgisayarınızın gerçek ismini kullanmanız çok önemlidir. SQL Replication yayın ayarlarını oluştururken; bu bilgisayar ismine ihtiyaç duyar. Bu isim hiçbir şekilde alias ya da kullanılan IP adresi olmamalıdır.

    Not: Object Explorer sunucunuza bağlı fakat veritabanı gözükmüyorsa, Databases düğümüne sağ tıklayın ve Refresh seçeneğine basın.
     
Artık SQL Server 2005 kullanarak bir yayın yaratabileceğiz. Bu yayında, SQL Mobile veritabanınızdaki tabloları yayınlayabileceksiniz. Ek olarak, Snapshot Agent için güvenlik ayarları oluşturabileceksiniz.

Yayın Yaratmak İçin

  1. Yayınımızı yaratmaya başlamadan öncei SQL Server Agent ın çalıştığından emin olun.
  2. Microsoft SQL Server Management Studio da, Object Explorer da, SQL Server Agent a gelin.
  3. Eğer simgesi yeşil bir ok ile görünüyorsa, zaten çalışıyordur. Yok eğer kırmızı bir ok ile ve yanında "Agent XPs disabled" mesajı ile görünüyorsa, çalıştırılması gerekir. Çalışmıyorsa, SQL Server Agent üzerinde sağ tıklayın ve daha sonra Start a basın ve gelen onay kutusunu kabul edin.
  4. SQL Server Agent çalıştıktan sonra, Microsoft SQL Server Management Studio | Object Explorer da; Replication düğümünü genişletin.
  5. Local Publication a sağ tıklayın ve New Publication ı seçin. New Publication Wizard diyalog kutusu ekrana gelecektir.
  6. New Publication Wizard da iken, Next e tıklayın.
  7. Eğer sunucunuz üzerinde ilk kez bir yayın yaratıyorsanız, distribution sunucunuz üzerinde bazı ayarlar yapmalısınız. Aşağıda da gösterildiği gibi kendi sunucunuzun dağıtıcı gibi davranması için ilgili seçeneği seçin ve Next e tıklayın.


    Figür 5. Kendi Makinanızın Dağıtıcı Olarak Ayarlanması

     
  8. SQL Server Agent servisinin bilgisayar açıldığında otomatik olarak çalışmasını sağlamak için ilgili seçeneği işaretleyin ve Next e tıklayın.
  9. Yayınlar için varsayılan olarak belirlenmiş Snapshot Folder u kabul edin ve daha sonra Next e tıklayın.
  10. SQLMobile ı yayın veritabanı olarak seçin ve Next e tıklayın. Ekranda yayın tiplerinin bir listesi belirecektir.

Yayın ve Abone Tipi Seçmek İçin

  1. Publication Type için Merge Replication ı seçin ve Next e tıklayın. SQL Mobile yayın tipi olarak sadece Merge Replication kullanabilir. Şimdi ekranda abone tipleri belirecektir.
  2. SQL Server 2005 Mobile Edition ı seçin ve Next e tıklayın. Articles sayfası ekranda belirecektir.

Yayınlama İçin Tablolar ve Satırları Seçmek İçin

  1. Articles sayfasında; Tables ı seçin ve daha sonra Next e tıklayın. Tüm tablolar yayın için hazır. Eğer sadece bir kısım tablonun yayınlanmasını istiyorsanız, tablolar listesinden dilediklerinizi seçebilirsiniz. Biz hepsini seçili olarak bırakalım. Article Issues sayfası ekranda belirecektir. Anahtar (unique) belirleyeci sütunlar SQL Mobile veritabanınızdaki değişikliklerin izlenebilmesi için gereklidir.
  2. Next e tıklayın.
  3. Filter Table Rows sayfası ekrana gelecektir. Bu sayfa size yayınladığınız tablolar için filtreleme uygulamanıza olanak verir. Biz makalelerimizde böyle bir filtreleme kullanmayacağız. Next e tıklayın. Snapshot Agent sayfası ekrana gelecektir.

Snapshot Agent ı Ayarlamak ve Snapshot Agent Güvenliğini Konfigüre Etmek İçin

  1. Snapshot Agent sayfasındayken Create a snapshot immediately i seçin, Schedule the Snapshot Agent to run at the following times seçimini kaldırın ve sonra Next e tıklayın.
  2. Agent Security sayfası ekrana gelecektir. Burası size snapshot agent için güvenlik hakları ve ayrıcalıklar atamanıza olanak sağlar. Security Settings e tıklayın.
  3. Snapshot Agent Security sayfası ekrana gelir. Run under the SQL Server Agent service account seçeneğini seçin. Unutmayınki üretim ortamı için böyle bir seçim güvenlik nedeniyle asla önerilmez. Bunu sadece bu makalelerimizde kullanıyor olacağız. Siz daha sonradan daha profesyonel uygulamalarınızda gerekli güvenlik ayarlarınızı kendi sistemlerinize göre daha ayrıntılı yapabilirsiniz. OK e tıklayın.
  4. Agent Security seçenekleri ayarlandı. Next e tıklayın.
  5. Wizard Actions ekranda gözükecektir.

Yayını Tamamlamak İçin

  1. Wizard Actions sayfasında; Create the publication ın seçili olduğundan emin olun.
  2. Generate a script file with steps to create the publication ı seçin ve Next e tıklayın.
  3. Script File Properties sayfası figürde de gösterildiği gibi ekranda görünecektir.


    Figür 6. The Script File Properties Sayfası

     
  4. Script File Properties sayfasında, File name için, C:\Program Files\Windows Mobile Developer Samples\HOLs\MED302 SQL Mobile\Source\Exercises\CreatePublication.sql yazın ve Next e tıklayın.
  5. New Publication Wizard daki son sayfa figürde de görüldüğü gibi ekrana gelecektir.


    Figür 7. New Publication Wizard daki Son Sayfa

     
  6. Publication name olarak SQLMobile yazın ve Finish e tıklayın.
  7. Yayın yaratıldıktan sonra, işlemlerin başarı ile gerçekleştirildiğini gösteren bir sayfa ekrana gelir.
  8. New Publication Wizard status sayfasında, Report a tıklayın ve raporu inceleyin.

    Tüm bu işlemleri bitirdiğinizde; SQLMobile isimli bir SQL Server 2005 veritabanı ve yayını yaratmış oluyorsunuz.

  9. New Publication Wizard penceresinde beliren başarı mesajını önemsemeden; Close a tıklayarak kapatın.


Bu makalede; daha sonraki mobil uygulamalarımızda kullanmak üzere SQL Server Mobile bileşenlerinin nasıl yükleneceğini ve bir SQL Server 2005 veritabanı ve yayınının nasıl yaratılabileceğini gördük. Bir sonraki makalelerde, veritabanı kullanan bir mobil cihaz uygulaması yaratabilmek için neler yapabileceğimizi adım adım görmeye devam edeceğiz.

Bir sonraki makalelerde görüşmek üzere. İyi çalışmalar...

Tayfun AKCAY

tayfun@tayfunakcay.com