Makale Özeti

Silverlight, Microsoft’un 2007 başlarında tanıtımını yaptığı ve .NET 3.0 içerisinde entegre olarak gelen vektörel arayüzler ile yazılım geliştirilmesine olanak sağlayan Windows Presentation Foundation (WPF)’in internete yansımasıdır.

Makale

Silverlight Nedir?
Silverlight, Microsoft’un 2007 başlarında tanıtımını yaptığı ve .NET 3.0 içerisinde entegre olarak gelen vektörel arayüzler ile yazılım geliştirilmesine olanak sağlayan Windows Presentation Foundation (WPF)’in internete yansımasıdır.

WPF ise Windows Vista ile kullanımı artmış olan uygulamaların çalıştığı pencerelerin şeffaflığı, renklerin daha belirgin ve etkin kullanımı gibi özellikleri ile karşımıza çıkan yeni nesil Windows Form uygulamalarına ve vektörel arayüzlere verilen isimdir.

WPF’in hedef makinelerde çalışabilmesi için ise .NET Framework 3.0 yüklü olması şartı aranmaktadır.

WPF ’in web üzerinde çalışacak sürümünün kod adı olan WPF/E (WPF For Everywhere) stabil hale geldikten sonra Silverlight adı ile kullanıcılarına kapılarını açtı ve Vista ile gelen bu vektörel arayüz tasarımlarının ve gerçek zamanlı 3D yayın özelliğinin web ortamına taşınması olarak tanımlandı.

Tamamen açık kaynak kodlu olan ve bir browser plug-in desteği ile Internet Explorer, Firefox ve Safari’de sorunsuz olarak çalışan Silverlight’ın şu an stabil durumda olan 1.0 sürümü ile JavaScript komutları kullanılarak görsel açıdan oldukça zengin internet üzerinde çalışan uygulamalar tasarlanabilmektedir.

Microsoft’un uzun süre sessiz kaldığı tasarım alanında Expression ürün ailesi ile yaptığı atağın bir sonucu olan ve içerdiği benzerlikler nedeniyle doğal olarak Adobe Flashla karşılaştırılan Silverlight’ın asıl çıkış amaçlarından birisi ise video akışlarında kullanılan alanı azaltarak daha kaliteli videoları daha etkin bir biçimde sunabilmek.


Açıklama: Silverlight 1.1 sürümü ile gelecek eklentileri ve Silverlight’ın şu an ki durumunu gözler önüne seren detaylı bir yol haritası


Tanıtımlarında inceleme fırsatı yakaladığımız bazı Silverlight tabanlı videoların ses ve görüntü kalitesine karşın kapladığı alan gerçektende önemsemeyecek kadar az.

Nelerde Kullanılabilir?
Bu sorunun cevabını alabilmek için Silverlight ile karşılaştırması yapılan uygulamalara bakmak yeterli olacaktır sanırım. Kısaca bakacak olursak Silverlight internet üzerinde yapılacak tasarımlarda, Adobe Flash’ın kullanıldığı hemen, hemen her yerde ve ek olarak kaliteli video stream yapma işlemlerinde hali hazırda zaten kullanılmakta ve çıkan yeni sürümleri ile sunulacak yeni destekler ile bu yelpazenin genişlemesi beklenebilir.

İnternet üzerinde tamamen Silverlight teknolojisi ile hazırlanmış siteler yavaş, yavaş görünür hale gelmeye başlıyor. Bu da demek oluyor ki eskiden görmeye alışık olduğumuz tamamen Adobe Flash ile hazırlanmış ve artık birbirinin kopyası haline gelen sitelerin yerini yavaş, yavaş Silverlight teknolojisi ile hazırlanmış siteler alacak.

Şu an stabil durumda bulunan sürümü 1.0 ile JavaScript dil desteği ve Windows Xp, Vista ve 2003 işletim sistemi desteği sunan ve geçtiğimiz ay ortalarında yayınlanan Alpha sürümü 1.1 ile de .NET desteğiyle gelen Silverlight ile şu an yapabilecekleriniz sınırlı gibi gözükse de, sanıyorum yakın zamanda eklenecek IRON Ruby, Visual Basic dil destekleri, Opera Browser desteği, RSS desteği ve Windows 2000 işletim sistemi desteği ile yapabilecekleriniz sadece hayalleriniz ile sınırlı olacak.

Adobe ve Microsoft’un Ürün Farkları
Adobe firmasının geçtiğimiz aylarda bünyesine kattığı ürünlerden birisi olan Flex’i web ile uğraşmış insanlar muhakkak duymuşlardır. Flex; MXML, ActionScript 3.0 ve Flex sınıf kütüphanelerinin toplamından oluşan server -istemci tabanlı yeni bir teknolojidir.

Flex; User Interface Markup Language ( Kullanıcı Arabirimi İşaretleme Betiği ) sınıfına dahil edilecek geleceğin en popüler web tabanlı teknolojilerinden biridir. Flex geliştiricileri Adobe Flex Builder IDE ortamında Coldfusion, Asp, JSP, PHP gibi popüler web programlama dilleri yardımıyla etkileşimli ve güvenli web tabanlı projeler geliştirmektedir. İstemci tarafında kullanıcılara ise sadece .SWF formatında oluşturulmuş Flash dosyalarını gösterirler. Abode Flash’ta da durum aynıdır. Yapılan .FLA uzantılı tasarım dosyaları .SWF formatına dönüştürülerek sıkıştırılır ve çalıştırılabilir bir sürüm haline getirerek internet üzerinde yayınlanır. Böylece yapılması muhtemel kaynak kodu çalınmalarının önüne geçilir.


Açıklama: Silverlight ile yapabilecekleriniz tek sınırı sizsiniz


Fakat Microsoft’ un WPF teknolojisi üzerine yaptığı geliştirmeler sonucu piyasa sürdüğü Silverlight açık kaynak bir projedir. Ve Silverlight ile yapılan tasarımlar herhangi bir sıkıştırılma işlemine tabi tutulmadan internet üzerinde oynatılabilir ve paylaşılabilir. Böylece içeriğin farklı kişiler tarafından alınarak üzerinde yapılacak küçük değişiklikler ile kullanılmasına izin verilmiştir.

Silverlight Örnekleri
Silverlight kullanılarak tasarlanmış ve internet üzerinde yerini çoktan almış olan bazı uygulamalara bakacak olursak aslında Silverlight ile tasarımın ne boyutlara ulaşabileceğini daha iyi anlamış oluruz.

Microsoft’un geliştirdiği Silverlight tabanlı ve Live arama motoru destekli, görsel bir arama motoru olan Tafiti Silverlight’ın ilk örneklerinden. www.tafiti.com adresinden ulaşabilecek hizmet ile her türlü arama yapmak (RSS, Kitap, Haber, Resim, Video, vs..) ve bu arama sonuçlarını Tafitinin “Ağaç Görünümü” özelliği ile farklı bir boyutta görmek mümkün.


Açıklama: Tafiti ile arama yapmayı daha zevkli hale getirmek sizin elinizde


Bir diğer söz edilmesi gereken uygulama ise PopFly. www.popfly.ms adresinden ulaşabilecek uygulama sitesinin amacı Silverlight ile hazırlanmış kod parçacıklarını test edebilmek.

Silverlight hakkında internet üzerinde yer alan yirmiyi aşkın örneğe ve Silverlight plug-in desteğine ulaşabilmek içinse ziyaret etmeniz gereken adres http://www.microsoft.com/silverlight. Silverlight ile uygulama geliştirmeyi düşünüyorsanız tamamen Türkçe olarak hazırlanmış ve Silverlight hakkında detaylı bilgiler barındıran bu siteye mutlaka göz atmalısınız.

Silverlight Kullanımı Hakkında
Silverlight, her ne kadar sunduğu bu nimetler ile yakında internet programcılarının gözdesi haline gelecek gibi gözükse de karşı karşıya olduğu ve gözlerden kaçan farklı bir sorun teşkil ediyor. Bir çok kişinin gözünde Adobe Flash alternatifi olarak yer alan ve bu konu da Adobe ile rekabetini gizlemeyen Microsoft cephesinde Silverlight açısından en büyük sorun, Google’ın bu işe ne diyeceği.


Açıklama: Silverlight örneklerini deneyebilmenize olanak sağlayan sistem halen Beta aşamasında


Bilindiği gibi tamamı ya da içeriğinin bir kısmı Adobe Flash ile tasarlanmış siteler, indexlenme sorunu oluşturduğu için ve Google bu sorunla pek fazla uğraşmak istemediği için arama sonuçları arasında getirilmiyor. Her ne kadar bu soruna çözüm getirebilmek için içeriğine Meta kodları eklenmiş Flash tabanlı sitelerin sayısı artsa da halen gözle görülür bir ilerleme kat edebilmiş değiller.

Silverlight’ın ise bu alanda karşı, karşıya olduğu sorun aslında aynı. Google henüz Microsoft’un Silverlight cephesi için bir strateji netleştirmemiş olsa da bu tarafta da yaşanacak farklı olaylar bizleri bekliyor. Ayrıca Live arama motoru ile Silverlight tabanlı sitelere destek verilip verilmeyeceği de ayrı bir soru işareti.

Silverlight’ın internet üzerinde ne kadar yayılacağını ve Silverlight’ın ortaya çıkması ile kızışacak internet tabanlı uygulama yarışlarının sonuçlarını bekleyip, göreceğiz.