Makale Özeti

Bir önceki makalemizde, Reporting Services ile Visual Studio.Net içinden rapor sihirbazı ile rapor çalıştırabileceğimizden bahsetmiştik. Bu yazımızda ise, bu rapor sihirbazının nasıl kullanılacağını ve nasıl rapor yaratılacağını öğreneceğiz. Biz yazılımcılar sihirbazlarla çok barışık değilizdir ancak işlevselliği yüksek sihirbazlar gerçektende geliştirme süresini kısaltmaktadır. Bu sebeple öğrenmekte fayda vardır. Kendimiz tüm uygulamaya hakim olmak istediğimizden kullanmakdan hoşlanmasakda projenin süresini kısaltan sihirli modüllerdir. Ayrıca sihirbazı iyi tanırsak, gelen rapor isteklerinde ihtiyacı karşılayan durumlarını anında kavrayıp kısa sürede sonuç verebiliriz.

Makale

REPORTING SERVICES – RAPOR SİHİRBAZI

Bir önceki makalemizde, Reporting Services ile Visual Studio.Net içinden rapor sihirbazı ile rapor çalıştırabileceğimizden bahsetmiştik. Bu yazımızda ise, bu rapor sihirbazının nasıl kullanılacağını ve nasıl rapor yaratılacağını öğreneceğiz.

Biz yazılımcılar sihirbazlarla çok barışık değilizdir ancak işlevselliği yüksek sihirbazlar gerçektende geliştirme süresini kısaltmaktadır. Bu sebeple öğrenmekte fayda vardır. Kendimiz tüm uygulamaya hakim olmak istediğimizden kullanmakdan hoşlanmasakda projenin süresini kısaltan sihirli modüllerdir. Ayrıca sihirbazı iyi tanırsak, gelen rapor isteklerinde ihtiyacı karşılayan durumlarını anında kavrayıp kısa sürede sonuç verebiliriz.

Sihirbazları kullanmamızın bir diğer önemli yanıda, en azından raporun çatısını oluşturmadaki geliştirme safasını atlatmasıdır. Temeller sihirbaz aracılığı ile otomatik oluşturulur ve üstüne ekstra durumları inşa edebiliriz.

Rapor sihirbazı ile rapor oluşturmayı adım adım öğrenelim;

Adım1)

         Visual Studio .Net içindeki, File – New – Project üzerinden geldiğinizde, Reporting Services kurulumunu gerçekleştirdiğiniz zaman Visual Studio .Net içine otomatik olarak Businnes Intelligence Projects sekmesi yerleşir. Buradan Report Project Wizard’ı seçerek rapor sihirbazını çalıştırabilirsiniz. Ayrıca hemen yanındaki Report Project ile manuel olarak rapor oluşturmak istediğinizde kullanacaksınız.

Adım 2) OK’ ye bastığınız zaman, Reporting Services Wizard’ın karşılama mesajı ile karşılaşacaksınız. Eğer isterseniz buradaki seçeneği kullanarak bir daha bu mesajın çıkmamasını sağlayabilirsiniz.

Adım 3) Next ile ilerleyince karşısınıza, veri kaynağını seçmeniz için bir ekran gelecektir. Bu ekrandaki bölümler;

Shared Data Source: Bir veri kaynağını aynı çözüm içinde birden fazla raporda kullanabilirsiniz. Bunun için bu veri kaynağını shared olarak tanımlamanız gerekir. Shared veri kaynağı sonraki makalelerde anlatılacaktır. Bu seçimde de eğer çözüm içinde tanımladığınız bir shared(paylaşımlı) veri kaynağınız / kaynaklarınız var ise onların listesi gelir. Rapor sihirbazı ile oluşturmak istediğiniz raporunuzunda da bu şekilde paylaşılmış bir kaynağını kullanmak isterseniz burada gelen listeden shared veri kaynağını seçebilirsiniz. O zaman bu ekranda yeni bir veri kaynağı yaratmanıza gerek kalmaz. Ben daha önce bu çözüm üzerinde paylaşılmış bir veri kaynağı kullanmadığım için herhangi bir bilgi gelmemektedir.

New Data Source: Rapora özel veri kaynağını buradan tanımlayabilirsiniz. Yani hangi veri tabanından bilgi çekileceği bilgisi buradan tanımlanır.

         Name: Veri kaynağının adı buradan tanımlanır. İstediğiniz bir ismi burada tanımlayabilirsiniz. Örneğimizde DenemeVeriKaynagi isimini verdik.

         Type: Bu veri kaynağının hangi veri tabanı tipinde olduğunu tanımlayabiliriz. Kullanabileceğimiz seçenekler;

-         Microsoft SQL Server

-         OLE DB

-         Oracle

-         ODBC

Biz örneğimizde Microsoft SQL Server kullanacağız.

                   Connection String: Bağlanmak istediğimiz veri tabanına hangi parametreler ile bağlanacaksak bunu belirtebiliriz. Hemen yanındaki Edit butonuna tıkladığımızda, parametreleri vereceğimiz bir pencere gelir. Buradan SQL Server’ın bulunduğu sunucu adını, kullanıcı ve şifre bilgilerini ve veritabanı adını tanımlarız. Örneğimizde AdventureWorksDW isimli bir veri tabanı kulllanacağız. Bu veritabanı SQL Server 2005 ile gelen Northwind gibi örnek bir veritabanıdır. Örneğimizde bunu kullanacağız. Sizde istediğiniz veritabanını seçebilirsiniz.

                   Gerekli tanımları yapıp, OK butonuna bastığınızda önceki ekrana döner ve tanımladığınız bilgiler Connection String alanında yaratılmış olur.

                   Make this a shared data source: Bu tanımladığınız veri kaynağını shared olarak tanımlayıp, çözümünüz içindeki diğer raporlardan da kullanabilirsiniz. İsterseniz buradan bu seçeneği işaretleyip, aynı veri tabanını kullanacak diğer raporlarınız için kolaylık sağlayabilirsiniz.

Adım 4) Next ile sonraki adıma ilerlediğinizde, raporda kullanacağınız sorgunuzu oluşturabilirsiniz.

         Query String: Yaratılacak olan sorgunun ne olduğunu buraya yazabilirsiniz. Manuel olarak sorguyu buraya yazabileceğiniz gibi, Edit butonuna basarak, Query Builder aracı yardımı ile de sorgunuzu daha kolay oluşturabilirsiniz.

OK’ye bastığınızda önceki ekrana geri döner ve yapmış olduğunuz sorgu Query String penceresinde otomatik olarak yaratılmış olur.

Adım 5) Next ile sonraki adıma geçtiğinizde, rapor tipini tanımlayacağınız ekran ile karşılaşırsınız.

         Tabular: Kolon ve altında bilgiler şeklinde bir rapor görünümü oluşturulur.

         Matrix: Kolon – satır bazında kayıtlar gösterilir.

Adım 6) Next ile bir sonraki adıma geçtiğinizde, rapor üzerinde görüntülenecek alanları belirtebileceğiniz bir ekran gelir.

         Available fields: Yaratmış olduğunuz sorgu sonucunda kullanabileceğimiz sahaların listesi gelir.

         Page: Raporun başında görünecek alanlar.

         Group: İstenilen saha / sahalara göre gruplama mantığında veri gösterimi yapılabilmesini sağlar.

         Details: Rapor satırlarında hangi sahaların gösterileceği bilgisi yer alır.

Bu ekranda sahaları seçip, ilgili butonlara tıklayarak atayabilirsiniz. Aynı zamanda aşağı ve yukarı ok tuşları ile sırasını belirtip, Remove butonu ile aldığınız bir sahayı iptal edebilirsiniz.

Adım 7) Next ile bir sonraki adıma geçtiğinizde raporun görüntüsel tanımlarını yapabileceğiniz bir ekran gelir.

         Stepped: Farklı seviyelerdeki sahaların adım adım görüntülenmesi sağlanır.

         Block: Farklı seviyelerdeki sahaların bloklar içinde görüntülenmesi sağlanır.

         Include subtotals: Sayısal sahaların seviye dönüşlerinde ara toplam alınabilmesi sağlanır.

Adım 8) Next ile sonraki adıma geçtiğinizde, bilgilerin gösterileceği tablonun sitilini belirleyeceğimiz bir diyalog gelir. Sunulan beş seçenek ile istediğimiz sitili verebiliriz. Ön izleme ekranı olduğundan, nasıl görüneceğine daha kolay karar verebiliriz.

Adım 9) Next ile sonraki adıma geçtiğinizde, raporun adını verebileceğimiz, yapmış olduğumuz tanımların özetini görebileceğimiz, istersek hemen raporun görünümünün nasıl olduğunu görebileceğimiz gibi tanımlamaları yapabileceğimiz bir diyalog gelir.

Report name: Raporun adı bilgisi verilir.

Report summary: Bu aşamaya gelene kadar rapor için yapmış olduğumuz tanımların listesi gelir.

Preview report: Raporun nasıl olduğunu hemen görmemizi sağlar.

Finish butonu ile işlemi tamamladığımızda, açmış olduğumuz projeye raporumuz eklenmiş olur ve istersek üzerinde güncelleme yapabiliriz. Preview report seçeneğini işaretlediğimiz için rapor hemen çalıştırılır ve sonuçlarını görebiliriz.

Eğer sihirbazı ile verilen seçenekler istekleriniz karşılamaz ise, sihirbaz sonucunda yaratılan rapor güncellenebilir olduğu için, ek durumlarınızı bu şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

Yeliz Korkmaz, MVP

yelizkorkmaz@tnn.net