Makale Özeti

MS SQL Server 2005 mimari yapısı hakkında temel seviye bilgi...

Makale

Serinin 3. yazısı olan bu yazımızda MS SQL Server 2005 ilse beraber gelen ve ilk yazımızda birer cümleyle özetlediğimiz özelliklere yani MS SQL Server 2005'in yeni mimari yapısına göz atmış olacağız.



- Relational Database Engine

Veritabanı motoru MS SQL Server 2005 mimarisinin elbette kalbini oluşturur durumda. Bu konuda gelen yenilikleri maddeler halinde inceleyelim.

- Partitioning : Tablolar ve indexler çoklu dosya gruplarına parçalara ayrılabilir. Bu size performans ve yönetilebilirlik avanjaı kazandıracaktır.

- DDL Trigger ve Event Notification : DDL triggerlar herhangi bir DDL ifadenin çalıştırılması durumunda ilgili stored procedure leri çağırır. Mesela CREATE ifadesi...

Event Notification ise veritabanında meydana gelebilecek bir değişiklikte Service Broker üzerinden  mesaj gönderimini gerçekleştirir.

- Yeni Veri Tipleri : MS SQL Server 2005 ile beraber yeni veri tipleri hayatımıza girdi. Mesela artık XML verileri tutabilmemiz için bu konu üzerine geliştirilmiş yeni bir veri tipimiz var.

Ayrıca eski veri tiplerinde de güncellemeler hayatımıza giriyor. varchar, nvarchar, varbinary gibi veri tiplerine (max) ifadesi geliyor. Eskiden bu veri tiplerinde çalışırken verdiğimiz boyutlarla sınırlı kalırdık ve bu 8kb'i geçemezdi. Artık varchar(max) şeklinde bir ifadeyle - ki veri tipi olarak karşımızda - o alan için default değeri maximize etmemiz mümkün.

- Multiple Active Result Sets (MARS) :  MARS sayesinde client tarafında aynı connection ile birden fazla bekleyen talep yaratılması mümkün hale geldi.

- Tracsact SQL : T-SQL dilinde bir takım değişiklikler meydana geldi. Bu sayede artık T-SQL komutları içersinden try...catch yapısıyla hata ayıklamak mümkün hale geldi.

- XML : XML desteği daha da artırıldı. Bu sayede XQuery kullanarak XML tipindeki alanlarınız içersinde select ifadeleri çalıştırabilir hale geldiniz. Bu nedenle XQuery Builder adında yeni bir araçta MS SQL Server 2005'e eklendi.

- .Net Framework Integration : Bu sayede yönetilebilir kod ile veritabanı çözümleri üretmeniz mümkün. C#,VB.Net,vs gibi dillerle stored procedure, trigger gibi yapıların oluşturmanız mümkün hale geldi.

- Replication : Eski sürümlerdeki replication özellikleri geliştirildi. HTTP üzerinden, peer-to-peer ve heterogeneous replication olanaklarınız var.

- Database Maintance : Online restore ve online index özellikleri eklendi. Bu sayede eski versiyonlarda siz index oluştururken kullanıcıların işlem yapmasını bloke etmeniz gibi istenmeyen durumlar ortadan kalktı. Siz indexler,vs üzerinde çalışırken veritabanı snapshot kullanarak kullanıcının da aynı zamanda aynı tablo üzerinde işlem yapmasına olanak tanıyor.

- Analysis Services

Analysis Services MS SQL Server 2005 ile OLAP data warehouse, data mining gibi tekniklerle iş zekası uygulamaları yaratmanıza olanak tanır. Bu sayede son derece kullanışlı ve kaliteli bir business intelligence platformuna kavuşursunuz.

Bu platformdaki yenilikleri yine maddeler halinde inceleyelim.

- User Interfaces : Analysis Services çözümleri üretmek için Business Intelligence Development Studio oluşturuldu. Yenilenmiş designer, template, sihirbaz sayesinde çok daha kolay ve kullanışlı Analysis Services çözümleri oluşturabilmek mümkün hale geldi.

- Analysis Services Engine : Artık tek bir bilgisayar üzerinde birden fazla Analysis Services instance ı yaratmak mümkün hale geldi.

- Data Mining : Analysis Services Microsoft'un Naïve Bayes algoritmasını kullanarak çok daha yüksek performans seviyelerine ulaşabiliyor.

- SQL Server Integration Services

Farklı veri kaynakları arasında verinin taşınması ve dönüştürülmesi işlemlerinde kullanılır. Eski versiyonlardaki DTS'in yerini alan teknolojidir.

- SSIS Designer : SSIS Designer artık Business Intelligence Development Studio içersinden çalıştırılabilir halde. Yine SQL Server Management Studio'yu kullanarak da SSIS çözümleri üretmeniz mümkün. SSIS ismini alması ile beraber klasik DTS packagelerde yapabildiğinizden çok daha fazlasını elde etmeniz söz konusu. Çok daha fazla bileşen ile jobların transferinden loginlerin transferine kadar biçok yeni özellik veya eskiden olan fakat birçok fonksiyon ile beraber istediğimiz işleri yerine getiren sistemlerin parçalara ayrılması da söz konusu.

- Transformation : SSIS sayesinde çok daha gelişmiş bir dönüştürme işlemi söz konusu. Bunları maddeleştirecek olursak:

        • Conditional Split transformation
        • Multicast transformation
        • Union-All, Merge, and Merge Join transformations
        • Sort transformation
        • Fuzzy Grouping transformation
        • Lookup and Fuzzy Lookup transformations
        • Percentage Sampling and Row Sampling transformations
        • Copy/Map, Data Conversion, and Derived Column transformations.
        • Aggregation transformation
        • Data Mining Model Training, Data Mining Query, Partition Processing, and Dimension Processing transformations
        • Pivot and UnPivot transformations

- Notification Services



Kullanıcıların uyarı sistemleri ile uyarıldıkları uygulamalar hazırlanabilmesi için kayıt tabanlı (subscription-based) bir framework'tür. MS SQL Server 2000 ile beraberde ekstra bir download ile bu özelliğe kavuşulabiliyordu.

- Subscription Management Object (SMO) :  Kullanıcıların olaylara kayıt olabildikleri kayıt yönetimi tabanlı uygulamalar yarata bilmek için oluşturulmuş bir API'dir.

-Notification Formatting : Uyarıların farklı cihaz tiplerine de gönderilebilmesi için XSL tabanlı mimaridir. Bu sayede uyarılar farklı cihaz tiplerine ve farklı kanallardan gönderilebilir.

Yaratacağınız Notification Services projeleri birer windows servisi şeklinde çalışır ve Control Panel > Administrative Tools > Services tabında da görüntülenir. Oluşacak windows servisinin isim bilgisi NS$InstanceName şeklindedir.Ve veritabanı tarafındaki notification services veritabanı isimlendirmesi InstanceNameNSMain şeklindedir. Gönderilmiş uyarılar için oluturulan veritabanı ismi ise InstanceNameNSDeliveries şeklindedir.

- Reporting Services



MS SQL Server 2005 ile beraber gelen bu yeni teknolojiyle beraber MS SQL Server 2005 içersinden raporlar oluşturmanız mümkün. Farklı datasource lerede bağlanma olanağı veren bu teknoloji ile raporlarınızı ister Visual Studio.Net içersinden, ister Business Intelligence Development Studio içersinden istersenizde web arayüzlü Report Manager ekranından oluşturmanız mümkün.

Tabular, matrix veya free-form rapor temlateleri üzerinde çalışmanız mümkün. Report Manager adı verilen web-based ulaşabildiğiniz ve geçmişi görüntüleyebildiğiniz, raporlarınızı yönetebildiğiniz, güvenlik ayarlarını yapabildiğiniz ve raporları zamanlayabildiğiniz bir araç da yine Reporting Services ile beraber gelen yeni bir teknoloji.

Raporlarınızın HTML, Word, Excel, PDF, CSV, TIFF formatlarında export almanız mümkün.


Evren AYAN
Microsoft MVP
http://www.evrenayan.net