Makale Özeti

Merhabalar Bu Makalede .Net Sağladığımobil Dünyanın Nasıl Bir Dünya Olduğunu Ve .Net Framework Ün Aslında Temelde Nasıl Bir Şekilde Olduğunu İnceleyeceğiz.

Makale

.Net Framework ve Gelecek

Graham Bell bu günleri görseydi neler düşünürdü acaba ? kendi icat ettiği o zamana göre o çok kompleks olan cihazların kablosuz olarak ve çok daha uzak noktalara ulaştığını, uydular ile uzayın bile devreye girdiği, hepimiz için vazgeçilmez olan telefonun şu anki halini görseydi ne derdi acaba... neyse tarihi bir yana bırakalım ve bu günü ve yarını inceleyelim.

Telefonlar, günümüzde neredeyse hayatımızın her alanına giren, vazgeçilmezlerimizden birisi haline geldi, özellikle kablosuz teknolojiler ile bizim Cep Telefonu diye tabir ettiğimiz cihazlar, hani şu hergün yeni modeli çıkan artık takip etmekten bile yorulduğumuz, günümüzde radyo çalan, fotoğraf çeken hatta dosya depolayıp, MP3 çalabilen cihazlar, hatta daha da gelişmişler halleri, özelliklede melez cihazlar yani PDA (Personal Digital Assistant) ile telefonların birleştirilmiş hali olan Smart Phone lar.

İşte mobil teknolojiler burada aslında temel olarak ikiye ayrılıyor. PDA ler ve Smart Phone lar yani güçlü ve zeki cihazlar (Smart Device), birde bizim şu anda kullanmakta olduğumuz GSM şebekeleri ile çalışan GPRS veya WAP ile internete erişebildiğimiz Mobil telefonlar bu türdeki aygıtlara ise güçsüz, zayıf cihazlar (Thin Devices) deniliyor.

Microsoft un .Net vizyonu ile getirdiği “Bilgiye istenilen yerden, istenilen cihazla, istenilen zamanda ulaşma” konsepti aslında bu cihazların gelişmesi ile başladı. Microsoft bu yöndeki adımını .Net Framework ün ilk sürümü çıkartarak attı, daha sonra ise .Net Compact Framework ile biraz önce tamınladığımız Smart Devices kategorisine giren cihazların üstünde program yazmayı kolaylaştıran hale getirdi. Peki Thin Devices dediğimiz cihazlar için Microsoft un bir çözümü yokmu ?

Tabiiki var, Asp .Net Mobil uygulamaları. Aslında esas önemli olan nokta .Net Frameworkün nasıl çalıştığı ve Microsoft’un .Net konseptine nasıl uygun bir hale geldiğidir, temelde her işletim sistem iki bölüme ayrılır. Bundalardan ilki sistemin açılmasını sağlayan donanımları kontrol eden kernel (çekirdek) diye tabir ettiğimiz bir programdır, kernel donanımlarla konuştuğu ve çok hızlı çalışması gerektiği için biraz karmaşık bir yapıdadır özellikle insanların kullanması çok zordur, kernelin bu karmaşıklığı shell (kabuk) dediğimiz daha görsel bir arayüzle gizlenir, shell kernelin zorluğundan insanları uzak tutarak daha kullanılışlı, insanlara daha yakın bir programdır. Böylece kernel alt seviye işlemleri yaparken, shell de insanların sistemi daha kolay kullanmasını sağlar. Windows da kullandığımız pencereler, başlat çubuğu, başlat menüsü ve diğer menüler aslında shell dir.

Önceden biz programlarımızı yazarken bir bilgiye ihtiyacımız olduğunda shell deki bilgileri kullanırdık, ancak çok fazla farklı sistem var Windows’un bile bir farklı farklı sürümü var. Yazdığımız bir program Windows 9X sistemlerinde çok başarılı çalışırken Windows XP gibi sistemlerde çalışırken problemler çıkarabiliyordu. Bundan dolayı Microsoft çok daha değişik bir mantık geliştirdi, Shell i de saran başka bir yapı oluşturdu, işte .Net Framework bu şekilde konumlandırıldı. Artık biz programlarımızı yazarken ihtiyacımız olan dosyaları .Net Frameworkden kullanıyoruz. Yani aslında .Net Framework bizi shell den kernelden yani dolayısı ile işletim sisteminden ve donanımdan soyutluyor. Şimdi biraz geleceği düşünelim, Windows harici başka işletim sistemleride var, eğer .Net Framework bu işletim sistemlerinede yazılırsa yazdığımız programları hiç bir kodunu değiştirmeden o platformlardada çalıştırabileceğiz demektir. Peki cep telefonlarımızı düşünelim, onlarında sonuçta bir sistemi var onlarda temel olarak bir kernel birde shell den oluşuyorlar .Net frameworkün bu cep telefonlarınada adapte edildiğini düşünün. Bir tost makinesine yada bir buzdolabına ? :) Microsoft bu adımın ilkini Windows sistemleri ile attı, ikinci adımını ise bizim PDA dediğimiz Pocket PC lerde de ve Windows CE (Compact Edition) de .Net Compact Framework ile attı. Önceden bu cihazlara program yazabilmek için Embeded dediğimiz platformlar kullanmak zorundaydık ve programlama gerçekten çok zordu.

Artık Smart Device lara program yazmak için .Nette yazdığımız kodların aynısını, istersek Visual Basic .Net ile istersek C# ile yazabiliyoruz, yeterki .Net Compact Framework kurulu olsun. Bunlar aslında şu an için Smart Device diye tabir ettiğimiz cihazlar için, ama şimdiki Microsoft un çözümlerinde Thin Devices larda var, yani bizim Cep telefonlarımız, şu anda Microsoft un Cep Telefonları için kullanabileceğiniz Asp .Net Mobile Web Form u ve kontrolleri de mevcut, yani böylece sadece Tarayıcısı olan ve Wap yada GPRS ile internete ulaşabilecek bir Cep Telefonunada uygulama geliştirebilirsiniz.

Microsoft önümüzdeki 7, 8 yılını .Net e ayıracağını söylüyor, ve .Net in olgunlaşması için üç adıma ihtiyacının olacağını söylüyor, bu adımlardan ilki .Net Framework tü, ve Microsoft ilk adımını attı, ikinci adımı ise Sql Server in yeni sürümü Sql Server 2005, Yukon kod adı ile şu anda betaları çıkmış durumda ve 2005 in sonlarına doğru yeni sürümü çıkacak, en çarpıcı özellikleri ise .Net destekli diller ile Stored Procedure yazabileceğiniz, .Net vizyonunun son adımı ise Windows un yeni sürümü, LongHorn kod adı ile geliştirilen bu yeni sürüm 2005 de piyasaya çıkartılacağı söyleniyor.

İşte bu yeni sistemlerle birlikte Microsoftun “Bilgiye istenilen yerden, istenilen cihazla, istenilen zamanda ulaşma” Kavramıda tamamlanacak.

 

Levent Cenk Çağlar

cenkc@yazgelistir.com