Makale Özeti

IPv6 (IP versiyon 6), henüz geliştirilme ve deneme aşamasında olan bir ağ protokolü olmasının yanında vaat ettiği yenilikler ile de önümüzdeki uzun yıllar ağ protokolleri sorunlarını çözecek gibi görünüyor.

Makale

IP Nedir?
IP adresi belli bir ağa bağlı cihazların ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adrestir. İngilizce'deki Internet Protocol address teriminin kısaltmasıdır.
İnternet'e bağlanan her bilgisayara bir IP adresi atanır, diğer bilgisayarlar bu bilgisayara bu adres ile ulaşırlar. Yani iki farklı cihaz aynı yerel ağda olmasa dahi, IP adresi birbirleri ile iletişim imkânı sağlar.
IP adresleri şu anda yaygın kullanımda olan IPv4 için 32 bit boyunda olup, noktalarla ayrılmış 4 adet 8 bitlik sayıyla gösterilirler. Örneğin: 192.168.10.9

Bir internet sayfası sunucusuna, ağ tarayıcısı IP adresi yazarak da bağlanılabilir; ancak bu rakamları yazmak pratik olmadığından IP adresine karşılık gelen bir alan adı sistemi kullanılmaktadır. İnternet Servis Sağlayıcılarında bulunan Alan Adı Sunucularından (DNS -Domain Name System) oluşan bir ağ, hangi alan adının hangi IP adresine karşılık geldiği bilgisini eşler ve kullanıcıları doğru adreslere yönlendirir. İnternet'te trafik DNS aracılığı ile IP adresleri üzerinden sağlanmaktadır.

Neden IPv6?
IPv6 (IP versiyon 6), henüz geliştirilme ve deneme aşamasında olan bir ağ protokolüdür. 32 bitlik bir adres yapısına sahip olan IPv4'ün adreslemede artık yetersiz kalması ve ciddi sıkıntılar meydana getirmesi üzerine geliştirilmiştir.

80'li yıllarda, gelecekte ki IP kullanımı düşünülmeden, IP isteyen organizasyonlara gereğinden fazla sayıda adres kontrolsüz şekilde verildiği için birçok kurum ve organizasyon gerçekte kullanacaklarından fazla sayıda IP adresi almış ve boş IPv4 adres aralığının azalmasına neden olmuştur.

Bu sorunun en kolay çözümü IPv4 adreslerinin tekrar dağıtılması gibi gözükse de günümüzde internetin ve ağların geldiği aşama düşünüldüğünde, bunun tüm dünyaya yayılmış çok büyük efor getiren bir proje olacağı ve imkansıza yakın olacağı görülecektir.

Ayrıca bu işlem yapılsa bile bilgisayarlar dışındaki cihazlarında (Cep Telefonları, PDA vs.. ) ağa bağlanması ile IPv4 adres aralığının yakın bir gelecekte yetmeyeceği görülmektedir.

Bilgisayarlar dışındaki birçok cihazında ağa bağlanabilmesiyle ciddi IP sorunları başlamıştır.

IPv4'te olan trafik işgal edici paket başlıkları kaldırılarak bir hız artırımına gidilmiştir. Ayrıca yeni eklenen şifreleme sistemleriyle daha güvenli iletimler sağlanmaktadır. Uçlar arasında şifreli iletimi kolaylaştıran AH ve ESP başlıkları mevcuttur. AH ve ESP başlıkları uçlar arasındaki tüm veri iletimini şifreleyen IPSec protokolünü destekle amaçlı kullanılmıştır.

Ayrıca şu anda IPv4'ün, QoS eklentisiyle idare ettiği ama tam olarak destekleyemediği görüntü ve ses iletimi sıkıntısı IPv6 ile çözülecektir. IPv6, Görüntü ve ses paketlerine "öncelikli pakettir" ibaresi atanarak bunlara trafikte öncelik tanımasına olanak sağlamaktadır.

IPv6'nın IPv4'ten farklılıkları aşağıdaki ana başlıklar altında sıralanabilir:

  • Geliştirilmiş adresleme kapasitesi
  • Basitleştirilmiş başlık bilgisi
  • Genişletmeler ve seçenekler için iyileştirilmiş destek
  • Akış etiketleme yeteneği
  • Kimlik doğrulama ve mahremiyet yetenekleri


  • IPv6 Nedir?
    IPv4 oluşturulmaya başlandığında İnternet'in bu kadar ilerleyeceği hesap edilmemişti. Şimdi adresleme sıkıntısı oluşunca 128 bitlik adres yapısı olan IPv6'ya geçilmesi kaçınılmaz olmuştur. Bu sefer gelecek fazlasıyla düşünülerek oluşturulmuş bir adres yapısıdır. Yeni adreslemede sınırsız denebilecek bir adres aralığı olacaktır.

    IPv6 ile IPv4'te olan trafik işgal edici paket başlıkları kaldırılarak bir hız artırımına gidilmiştir. Ayrıca yeni eklenen şifreleme sistemleriyle daha güvenli iletimler sağlanmaktadır. Uçlar arasında şifreli iletimi kolaylaştıran AH ve ESP başlıkları mevcuttur. AH ve ESP başlıkları uçlar arasındaki tüm veri iletimini şifreleyen IPSec protokolünü destekle amaçlı kullanılmıştır.

    Ayrıca şu anda IPv4'ün, QoS eklentisiyle idare ettiği ama tam olarak destekleyemediği görüntü ve ses iletimi sıkıntısı IPv6 ile çözülecektir. IPv6, Görüntü ve ses paketlerine "öncelikli pakettir" ibaresi atanarak bunlara trafikte öncelik tanımasına olanak sağlamaktadır.

    IPv4 32 bit adresleme yapısına sahip iken, IPv6 128 bitlik adresleme yapısına sahiptir. IPv4 ile 4.3 milyar bilgisayar adreslenebilirken, IPv6 ile bu sayı katrilyon düzeyini aşmıştır.

    128 bitlik adres yapısı demek 2128 adet IPv6 adresi demektir.

    IPv6 ile adreslenebilecek bilgisayar sayısı, IPv4 ile adreslenebilen bilgisayar sayısının yaklaşık 1029 katıdır.

    32 bitlik adres yapısı demek ise 232 adet IPv4 adresi demektir.

    IPv4 ile şu an adreslenebilen bilgisayar sayısı

    IPv4’ün Sorunları
    Günümüzde IPv4 adres sayısının azlığının yarattığı problemleri gidermek için NAT (Network Address Translation) mekanizması kullanılmaktadır. Her ne kadar NAT bir çözüm olarak sunulsa da NAT yapmak ağınızda bazı problemlere yol açmaktadır.

    NAT Nedir?
    NAT, İngilizce Network Address Translator; yani Ağ Adresi Çeviricisi anlamına gelir. Bir TCP/IP ağındaki bir bilgisayarın başka bir ağa başka bir IP adresi kullanarak ulaşabilmesi için kullanılır.

    NAT’ın Avantajları
    NAT, bir IP adresini birkaç makineye paylaştırmak dışında çok önemli bir sorunu daha çözer: güvenlik. Dışarıdan gelen bir cevabın kime yönlendirileceğine NAT karar verdiği için, dışarıdan istemeden gönderilmiş olan bütün paketler (yani, virüsler ve diğer her türlü saldırılar) otomatik olarak bloke edilir. Bu, iki ağı izole ettiği için yerel ağı güvene alır.

    NAT’ın Neden Olduğu Sorunlar
    Üstteki örnekte NAT basit bir şekilde anlatılıyor olsa da, çözülmesi zor bazı sorunlar yüzünden karmaşık hale gelmektedir.

    NAT'in o anda boş olan port numaraları gönderiyi yapan bilgisayarla aynı olmayabilir (genelde olmamaktadır). Dolayısıyla, NAT paketteki port numaralarını da değiştirmek zorundadır.

    Az önce değindiğimiz gibi NAT, paketteki IP ve port numaralarını değiştirir. Öte yandan, bazı uygulamalar (FTP, VoIP ve birçok oyun protokolü) değişik nedenlerden dolayı port numaraları ve IP adreslerini uygulama verisi olarak da gönderme ihtiyacı duyarlar.

    Dolayısıyla bir NAT sadece IP ve UDP / TCP paket başlıklarını değil, uygulamaların kendi paketlerini de okuyup değiştirmek durumundadır. Ve hatta UDP ve TCP paketleri parçalanıp yollayabildiği için bir NAT önce paketleri birleştirip, sonra içindeki IP adresi ve port numaralarını değiştirip ardından tekrar bölüp yollamak zorunda kalabilir.

    Günümüzde NAT'ler birçok protokolü otomatik olarak destekler. Buna ek olarak, NAT konfigürasyonlarını daha kolay yapabilmek amacıyla UPnP protokolü de geliştirmiştir.

    IPsec kullanırken NAT IP başlığındaki adresi değiştirdiği için IPsec'in bütünlüğü bozulmaktadır. Her ne kadar teknik olarak mümkün olsa da yapılandırması çok zor olduğu için NAT arkasında kalan bir cihazdan multicast yapmak çok zordur.

    Ayrıca Peer To Peer (P2P) ağlar gerçek IP'ye ihtiyaç duymaktadır ve NAT bu konuda sorun teşkil etmektedir. IPv6’da NAT yapılamamaktadır.

    Video konferans, VoIP gibi birçok multimedya uygulamaları RTC ("Real-time Transport Protocol") ve RTCP protokollerinin dinamik olarak UDP portlarının değiştirilmesini isteği için NAT arkasından çalışamamaktadır.

    IPsec kullanırken NAT IP başlığındaki adresi değiştirdiği için IPsec'in bütünlüğü bozulmaktadır.

    Her ne kadar teknik olarak mümkün olsa da yapılandırması çok zor olduğu için NAT arkasında kalan bir cihazdan MultiCast yapmak çok zordur.

    IPv6’ya Geçiş Aşaması
    IPv6'ya geçiş aşamasında kolaylık sağlamak için aynı cihaz üzerinde hem IPv4 hem de IPv4 adresi bulunabilir. Bu tip yapıya ikili yığın ("dual stack") yapısı adı verilir.

    IPv6 destekleyen çoğu uygulama bağlanılmak istenen noktanın ilk olarak IPv6 adresi olup olmadığını kontrol eder eğer varsa IPv6 üzerinden bağlanmaya çalışır. Ipv6 adresinin olmaması durumda IPv4 adresi kullanılır. Microsoft’un 2007 başlarında piyasaya sürdüğü yeni işletim sistemi Vista’da hem IPv4 hem de IPv6 protokollerini desteklemektedir. Ayrıca Unix sitemlerinin tamamına yakını Windows XP SP1 ve sonrası ile Windows 2003’de IPv6'yı desteklemektedir.

    IPv6’yı destekleyen ürünlerde yer alan amblem

    IPv6 Adresleri Alan Üniversiteler
    Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ocak 2004)
    Sabancı Üniversitesi (Ocak 2004)
    Çukurova Üniversitesi (Ocak 2004)
    Bahçeşehir Üniversitesi (Mart 2004)
    Selçuk Üniversitesi (Nisan 2004)
    Doğu Akdeniz Üniversitesi (Mayıs 2004)
    Uludağ Üniversitesi (Ocak 2005)
    Çanakkale 18 Mart Üniversitesi (Ekim 2005)
    Gazi Üniversitesi (Mart 2007)
    Marmara Üniversitesi (Nisan 2007)
    Celal Bayar Üniversitesi (Nisan 2007)
    Bilkent Üniversitesi (Nisan 2007)
    Boğaziçi Üniversitesi (Nisan 2007)

    Kaynak: UlakNET

    Peki IPv5’e Ne Oldu?
    IP Versiyon 5 çoktan başka bir şeye isim olarak verildi. 1970'lerin sonunda ST (The Internet Stream Protocol) adında bir protokol geliştirilmişti. Bu protokol deneysel olarak ses ve video iletilebilmesini amaçlıyordu. 20 yıl sonra bu protokol yeniden gözden geçirildi, ST2 ismini aldı ve IBM, NeXT, Apple ve Sun tarafından ticari projelerde kullanılmaya başlandı. Gerçekten çok farklı şeyler sunuyordu. ST ve ST+, bağlantı sağlayamayan IPv4 sistemine nazaran bağlantı sağlayabiliyorlardı. Üstelik servis kalitesi de sağlıyordu. ST ve ST+ çoktan o '5' ismini almışlardı.

    Herhangi bir karışıklığa sebep olmamak için 5 ismin kullanılmamasına ve bu yeni teknolojinin IPv6 olarak adlandırılmasına karar verilmiştir.