Makale Özeti

Axapta içerisindeki objelerden bir taneside formlardır. Formlara da AOT üzerindeki kendisine ait sekmeden ulaşabilirsiniz.

Makale

FORMLAR

Axapta içerisindeki objelerden bir taneside formlardır. Formlara da AOT üzerindeki kendisine ait sekmeden ulaşabilirsiniz.

Yeni bir form yaratmak için AOT üzerindeki formlarda iken sağ tuş ile Yeni Form diyebilirsiniz.

Oluşturduğunuz yeni formun özelliklerinden formunuzun adını tanımlayabilirsiniz. Oluşturulan formun veri kaynağı (datasource) ve tasarımı ilk aşamada boştur. Formunuzun tablo / tablolardaki bilgileri göstermesini istiyorsanız veri kaynağına tablo / tabloları tanımlamanı gerekir. Bunun içinde formun DataSources sekmesinde sağ tuş + Yeni Data Source demeniz gerekmektedir. Oluşturduğunuz yeni veri kaynağının niteliklerinden özelliklerini belirtebilirsiniz. Önemli özellikleri:

         Name: Veri kaynağına ulaşmak için kullanmak istediğiniz isim.

         Table: Hangi tabloya kaynaklık edecekse buradan belirtmemiz gerekir. Ayrıca burada tüm tabloların listelendiği bir combobox gelir. İster elle istersekde manuel giriş yapabiliriz.

         Index: Table özelliğinde vermiş olduğunuz tablonun tüm indeksleri burada listelenir. İstediğiniz indekse göre formu güncelleyebilirsiniz.

         AllowEdit: Form üzerinde tanımlanmış olan veri kaynakları üzerinde güncelleme yapılmasını istiyorsak bu özelliği Yes olarak (varsayılan olarak öyle gelir), istemiyorsak No olarak güncellememiz gerekir.

AllowCreate: Form üzerinde tanımlanmış olan veri kaynakları üzerinde yeni bir kayıt açılmasını istiyorsak bu özelliği Yes olarak (varsayılan olarak öyle gelir), istemiyorsak No olarak güncellememiz gerekir.

            AllowDelete: Form üzerinde tanımlanmış olan veri kaynakları üzerinde silme işlemi yapmasını istiyorsak bu özelliği Yes olarak (varsayılan olarak öyle gelir), istemiyorsak No olarak güncellememiz gerekir.

         StartPosition: Belirtilen veri kaynağına ait kayıtların listelemesinde, ekran ilk açıldığında ilk kayıtda mı yoksa son kayıtda mı seçili olmasını istiyorsak belirtebiliriz. Varsayılan olarak First yani ilk kayıt gelmektedir.

         JoinSource: Veri kaynağı olarak belirtilen tablolar arasında ilişkilendirme yapabiliriz.

Formun birde Design yani tasarım sekmesi bulunmaktadır. Bu sekmenin niteliklerinden de forma ait genel vermek istediğimiz tasarımsal özellikleri belirtebiliriz. Bazı nitelikler:

         Left, Top, Width, Height: Formun genel boyutlarını belirtebiliriz.

         Caption: Forma vermek istediğimiz başlık bilgisini belirtebiliriz.

         TitleDataSource: Form başlığında tanımlamış olduğumuz veri kaynaklarından birinin bazı saha bilgilerinin görünmesini istiyorsak buradan belirtebiliriz.

Design üzerindeyken sağ tuş Düzenle ile form üzerinde görsel güncellemeler yapabildiğimiz gibi, manuel olarak düzenlemelerde yapabiliriz.

Manuel olarak form üzerine kontrol eklemek için yukarıda gördüğünüz ekrandaki Yeni Control seçimi ile ekleme yapabilirsiniz.

İsimleriyle bazı kontrollerin ne amaca yönelik oldu anlaşılıri, bunların dışındaki bazı kontrolleri inceleyelim:

ButtonGroup: Form üzerindeki buton / butonların grup halinde durması için kullanılabilir.

DateEdit: Tarih bilgileri gösterimi / girişi için tarih bilgilerine özel nitelikler içeren kontrol.

RealEdit: Ondalıklı sayı bilgileri gösterimi / girişi için ondalıklı sayı bilgilerine özel nitelikler içeren kontrol.

IntEdit: Tam sayı bilgileri gösterimi / girişi için tam sayı bilgilerine özel nitelikler içeren kontrol.

StringEdit: Salt metin bilgileri gösterimi / girişi için salt metin bilgilerine özel nitelikler içeren kontrol.

Group: Form üzerindeki bazı saha / sahaları grup olarak göstermek ve okunurluk açısından tutmak istediğinizde kullanabilirsiniz. İstenilen kontroller group üzerine sürükle – bırak yöntemi kullanılarak eklenebilir.

Grid: Belirtilen veri kaynağının bilgilerini gösterir. Kullanım olarak rahattır. Ayırca grid üzerine ComboBox, CheckBox, DateEdit, Group, IntEdit, RealEdit, StringEdit, TimeEdit, Window gibi kontroller ekleyebiliriz.

Örneğimize göre devam edelim. Ekrana bir group birde group içine grid ekleyelim. Group kontrolünde niteliklerinde görüntüsel ayarlamalarını yapabiliriz. Eklediğimiz grid’in hangi veri kaynağından yararlanacağını belirtmek için DataSource özelliğinde form üzerinde tanımlamış olduğumuz veri kaynaklarından birini / veri kaynağını seçelim.

Grid üzerinde tanımlanmış olan veri kaynağının hangi sahalarının gösterileceğini belirtmek içinde, ilgili veri kaynağının Fields sekmesini açarak bulundurduğu sahalardan istediğimiz kadarını sürükle – bırak yöntemi ile grid üzerine bırakabiliriz. Böylelikle istenilen sahaları kullanmış oluruz. Sonuç olarak basit anlamda bir bilgi gösterim ekranının tasarım sonucu:

Form üzerinde kod yazma imkanı sağlayan metotlar mevcuttur. Üzerine yazılabilir metotları içerdiği gibi, kendimize özel metotlarda yazabiliriz.

Öncelikle formun metotlarından bahsedelim. Burada ClassDeclaration metodu içinde tanımlanan değişkenler global olarak kullanılabilir. Burada yazılan tüm kişisel metotlarda global olarak kullanılabilir.

Veri kaynağı (Datasource) / kaynaklarınında kendine özel metotları mevcuttur. Veri kaynağı üzerinde işlem yaptırmak istediğinizde buradaki metotları kullanabilirsiniz.

Form üzerindeki her kontrolünde kendine özel metotları mevcuttur. Kontrol bazlı işlemlerinizde bu metotları kullanabilirsiniz.

Yeliz Korkmaz, MVP

yelizkorkmaz@tnn.net