Makale Özeti

Bir MRP programından çeşitli raporlar elde edilebilir ve bu raporların sayıları, yapıları, formatları ve içerdikleri bilgiler her MRP programı için farklıdır. Bu raporlar, hangi siparişlerin verilmesi gerektiği, hangi siparişlerin iptal edilip hangilerinin ertelenmesi gerektiği, hangi siparişlerin hızlandırılması ya da yavaşlatılması gerektiği gibi bilgileri içerirler.

Makale

ERP DÜNYASINA HOŞGELDİNİZ - 2

MRP Sisteminin çıktıları

Bir MRP programından çeşitli raporlar elde edilebilir ve bu raporların sayıları, yapıları, formatları ve içerdikleri bilgiler her MRP programı için farklıdır. Bu raporlar, hangi siparişlerin verilmesi gerektiği, hangi siparişlerin iptal edilip hangilerinin ertelenmesi gerektiği, hangi siparişlerin hızlandırılması ya da yavaşlatılması gerektiği gibi bilgileri içerirler. MRP sisteminden elde edilebilecek raporları birincil ve ikincil olarak ikiye ayırabiliriz:

Birincil raporlar :

  1. Planlanmış siparişler çizelgesi: Bu raporda her bir zaman periyodunda siparişi verilmiş her bir malzemenin miktarı yer alır. Bu rapor ayrıca üretilecek ara ürün, alt montaj ve satın alınacak malzemeler için planlanan sipariş bilgilerini içerir. Bu raporlar, açılmış siparişlerin satın alınmasında ve üretilecek ürünlerin çizelgelenmesinde kullanılır. Planlanan siparişler gelecek için yol göstericidir.
  2. Planlanan siparişlerdeki değişiklikler: Bu raporlar önceki planlanan siparişlerdeki değişiklikleri belirtir. Değişik zaman periyotları içerisinde siparişler iptal edilebilir, sipariş miktarları değişebilir ya da siparişlerde ilerleme veya erteleme olabilir.

İkincil raporlar :

Bu raporlar yöneticilerin isteği üzerine veya yöneticiye sunulmak üzere hazırlanan ve siparişlerdeki gecikme, aşırı fire verme ve rapor hataları gibi durumlar sonucu hazırlanan raporlardır.

  1. Performans raporları : Bu raporlar envanter dönüş oranı ve stok yetersizliğiyle karşılaşma sıklığı gibi bilgilerle sistemin ne kadar iyi çalıştığını gösteren raporlardır.
  2. Planlama raporları : Bu raporlar envanter tahminleri, uzun süreli malzeme gereksinim planlaması gibi gelecekteki envanter faaliyetleri için kullanılır.

MRP Sisteminin Yararları

MRP sisteminin, imalat fonksiyonunu idare etmenin yeni bir yolu olduğu söylenmektedir. Hangi malzemeden ne kadar ve ne zaman sipariş verilmesi gerektiğini hesaplamanın en uygun yöntemi olduğu söylenebilir. MRP sistemi, bir çok işletmenin önemli bölümlerinde dikkate değer değişiklikler meydana getirmiştir.

MRP sistemi otomatik bir karar verme sistemi değildir. MRP sistemi, bir karar destek sistemi ya da yönetim bilgi sistemidir. MRP sistemi çok karmaşık ve incelikli matematiksel modelleri içermez. Sistem, uzun bir dönemde üretilecek çok sayıda bileşeni olan ürünleri planlamak için ihtiyaç duyulan yoğun bilgi işleme sistemidir. Bu bilgilerin bulunabilirliği, büyük bir organizasyonun  çok çeşitli elemanlarını planlamayı ve işlemeyi mümkün kılar. MRP sistemini kullananlar, sistemin çıktılarını çok iyi değerlendirebilecek eğitime sahip olmalıdırlar” (Dilworth, 1988)

MRP sistemi, gelişmiş yönetim planlamayı ve değişime cevap verebilmeyi sağlar. Bu gelişme alt sistemin, müşteri siparişleri ve ürün dizaynı temelli satıcı siparişleri ile bütün imalatı yeniden planlayabilme yeteneği sayesinde sonuç verir.

MRP sistemi gelişmiş müşteri siparişi dağıtma performansı sağlar. İmalat emirlerinde ve satıcı siparişlerindeki MRP sisteminin entegre olabilme yeteneği bu gelişmeye imkan sağlar.

Tahminler ve müşteri siparişlerine dayalı parça ihtiyaçlarının MRP sistemi tarafından saptanması kayıp zamanları azaltır, bununla birlikte üretim çizelgesindeki bu ihtiyaçlar detaylı bir şekilde planlanabilir.

MRP sistemi eldeki envanter miktarını ve darboğazları azaltır. İhtiyaçlar sadece tahmin edilerek ya da gerçek müşteri siparişleri temeline dayanılarak dönem bazlı oluşturulur. MRP sisteminin süreç bağımsızlığı özelliğinden dolayı bir önceki işlem bir sonraki işlem başlamadan hemen önce bitirilir.

MRP sistemi, ürün ağaçlarındaki bileşenleri daha iyi koordine etmek için bilgi sağlar. Böylece bağımlı talebe sahip parçaların ortalama stok miktarlarını azaltır. İşletme her şeye sahip olmak yerine sadece ihtiyacının olduğu bileşenlere sahip olacaktır.

İnsan ve sermaye kaynakları daha iyi kullanılacaktır. MRP sisteminden alınan bilgiler, eğer diğer parçaların temini mümkün değilse bu bileşenler için duyulan gecikmeyi gösterecektir. Kesin bilgi önceliğinden dolayı daha iyi bir dağıtım performansı mümkün olacaktır. MRP sistemi aynı zamanda iş akışını geliştirecek, işlerin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki işlem sürelerini azaltır.

MRP sistemi zaman içindeki arzulanan ürün teslim tarihlerinin başarılıp başarılamayacağını raporlayabilir. Bu durum, işletmenin müşteri siparişlerindeki değişikliklere cevap verme yeteneğini geliştirecektir. Sistem aynı zamanda tüm dizaynların ve değişikliklerin zamanlama planına ve bunların uygulanmasına yardım eder.

MRP sistemi, değerlendirme için ana plandaki değişimleri modellenebilir. Ana plana, parçanın resmi, etkinlik ihtiyaçları, işgücü planlama ve tedarik sevkıyatları sağlayan sistemleri daha etkin kılar. Sistem, siparişler için uygun tarihlerdeki değişiklikleri tavsiye eder, işletme gerçek öncelikleri bildiği için ilgili tedarikçi ile ilişkilerini geliştirir. Daha güvenilir öncelik bilgisi boyunca daha iyi bir planlama yapılmasını sağlar. Sistem aynı zamanda nakit ihtiyacı planlamasını daha etkin kılar. Bu özellik planlamacıya daha etkin sermaye yatırım kararları için gerçek kapasite kısıtlarını tanımlamaya yönlendirir.

Bugünün CIM uygulamalarının öncüleri olan General Motors ve Black & Deckers gibi şirketlerin, ilk MRP projelerini başlatmalarından bu yana yaklaşık 30 yıl geçmiştir. MRP artık yalnızca bir teknik değil, endüstriyel bir davranış biçimidir. Orlicky (1975), konu üzerinde ilk çalışmayı yayımladığında yaklaşık 700 Amerikan şirketinin MRP esaslı sistemler kullandığını tahmin etmiştir. Bugün en az 10000 civarında danışmanlık ve yazılım hizmeti veren şirketiyle MRP II gerçek bir endüstri haline gelmiştir. 1984 yılında ABD’de 400 milyon dolarlık MRP yazılımı satılmıştır. Türkiye’deki son beş yıl içerisinde MRP II sistemlerine yapılan yatırım tutarının 20 milyon USD olduğu tahmin edilmektedir. Bu rakamlara sistem kurulumu sırasında kullanılan donanım maliyetleri dahil değildir.

Bu aşamaya kadar MRP nedir ve hangi aşamalarda işletmeye yardımcı olur sorularının cevabını aldık. Bir sonraki yazımızda MRP’den ERP’ye geçişi ele alacağız. 


Anıl Özay
anil.ozay@bilisimanadolu.com