Makale Özeti

Borand tarafından geçtiğimiz Şubat ayında resmi olarak piyasaya sürülen "Delphi for Microsoft .Net Framework" veya kısa adıyla "Delphi 8" ile "Merhaba Dünya" diyoruz.

Makale

Borland Delphi 8 .Net ile Uygulama Geliştirmek

Şubat ayı içerisinde Borland Delphi 8 .Net i resmi olarak duyurmuştu. Ancak halen bir takım eksiklerin bulunması sebebiyle ana yazılım bir yama ile beraber piyasaya sürüldü. .Net platformunun oluşması ve gün geçtikçe destekleyen dil sayısının artması ile beraber Borland firması da özellikle database tabanlı programlamada tercih edilen ürünü Delphi yi bu platforma uyumlu hale getirmeye başladı. Aslında Delphi 7 ile beraber Delphi intranet ve internet uygulamalarında öne çıkmaya çalışmıştı ancak Delphi 8 ile beraber bu gelişme tamamlanmış oldu. Artık Delphi programcılarıda .Net platformunu kullanarak web ve windows uygulamaları geliştirebilecekler.

Ürünü genel hatları ile incelediğimizde, genel programlama mantığında herhangi bir değişiklik gözlemlenmiyor. Delphinin diğer sürümlerinde olduğu gibi kodlamaya devam edebiliyorsunuz. Sanırım Delphi programcılarını en çok şaşırtacak gelişme eski Delphi sürümlerinin zengin komponent kütüphanesinden eser kalmamış olması olacak. Yinede Indy ve DataSnap komponentleri göz dolduruyor. Birde toolbar ların ekrana dağılımı elbette.

Derleyici kısmında ciddi bir değişiklik söz konusu ve ekran görüntüsüde aşağıda da göreceğiniz üzere eski Delphi sürümlerine pek benzemiyor. ASP.Net ile hayatımıza giren Web formları Delphi .Net tede karşımıza TWebForm olarak karşımıza çıkıyor.

 

Delphi 8 sadece class içerisinde (*.pas) delphi kodu yazmanıza izin verir, yani *.aspx sayfası içerisinde Delphi kodu yazmanıza izin vermez. Bu sebep ile default dil ayarı C# olarak görünecektir.

Yeni Delphi sürümü ile beraber hayatımıza giren iki yeni teknoloji:

  • Microsoft ADO.NET and Borland® Data Provider
  • Borland® Enterprise Core Objects (ECO™)

Delphi.NET versiyonu ile birlikte, Delphi programcıları Microsoft .NET Framework’’un bütün olanakalarından faydalanabileceklerdir. Söz gelimi Delphi.NET ile Windows.Forms, ASP.NET,ADO.NET ve Web servisleri kütüphaneleri eksiksiz bir şekilde çalışacaktır.

Pogramı ilk açtığımızda karşımıza Visual Studio benzeri bir yapı çıkıyor. Açılışta bizi Borland ürünleri ile ilgili kaynak bulabileceğimiz linkleri ve geçmiş projelerimizi içeren bir web sayfası karşılıyor. Sol tarafta Delpi kullanıcılarının alışık olduğu Object Inspector, sağ üstte Project Manager ve sağ altta bileşen paleti.

Kısa kısa açıklayacak olursak:

Object Inspector : Delphi ile uygulama geliştirenlerin çok iyi tanıdığı bu pencere sayesinde Web Formunuzadahil ettiğiniz HTML, Data veya Web kontrollerinizin tüm özelliklerini görüntüleyebilir ve herhangi bir kod yazma ihtiyacı hissetmeden bu alan yardımıyla basit birkaç değişikliği yapabilirsiniz.

Project Manager : Visual Studio da da karşımıza çıkan bu küçük pencere aslında en çok işimize yarayan alanlardan bir tanesi. Zira bu alan sayesinde projemizi yakından takip edebiliyor ve projemize eklediğim tüm dosyaları görebildiğimiz gibi tüm database bağlantılarını da bu alanda görsel olarak yapabiliyoruz.

Tool Palette : İşte baştada bahsettiğim uzun yıllardır Delphi kullananları en çok şaşırtacak olan alan bu. Zira bu alanda kullanabileceğimiz bileşenler listelenmiş. Ancak alışılagelmiş Delphi zengin bileşen kütüphanesinden malesef eser yok. Toplam 7 kategori altında oldukça sınırlı bileşen ile karşımıza çıkıyor. Ancak DataSnap ve Indy nin bileşenleri yinede bize Delphi nin farklılığını yaşatacak cinsten.

Yukarıda default dilin C# olmasından bahsetmiştim. Aslında Delphi yi bir script dili olarak da kullanmaya başlıyoruz Delphi 8 ile beraber. Yani <script Language="Delphi"></script> satırları ile *.aspx sayfamız içerisinden Delphi scriptlerini çalıştırabiliyoruz ancak bu alan içine aşina olduğumuz Delphi kodlarını yazamıyoruz. Bir sonraki yazımda Delphi Script dilinden detaylıca bahsedeceğim. Bu yazımız hem bir tanıtım niteliği taşıyor hemde ilk uygulama. İşin içinde ilk uygulama olunca elbette yılların verdiği alışkanlık ve gelenek ile "Merhaba" dedirtmek gerekiyor. :)

File>New>ASP.Net Web Application yoluyla yeni projemizi oluşturuyoruz. Bu aşamada bize öncelikle hangi web server yazılımını kullanacağımızı soruyor ve seçimimizin ardından Virtual Directory yaratarak projemizi açıyor.

İlk örneğimizde "Merhaba" yazdıracağımıza göre TWebFormumuz üzerine 2 Label, 1 TextBox ve 1 Buton yerleştirip butonumuzun OnClick olayına

 

procedure TWebForm1.Button1_Click(sender: System.Object; e: System.EventArgs);
begin
Label2.Text := Merhaba + TextBox1.Text;
end;
kodlarını yazıyoruz. Bu klasik bir merhaba örneği. Yani TextBox1 içine herhangi bir text girip Butona tıkladığınızda TextBox içine yazılan text in başına Merhaba yazıyor.

Her ne  kadar basit bir uygulamada olsa Delphi 8in dosya tiplerini görmeniz açısından burayı tıklayarak uygulama dosyasını indirebilirsiniz.

Bir sonraki yazımızda konumuz Delphi Script dili.

Evren AYAN
MaxiASP.Net
evren@maxiasp.net