Makale Özeti

ASP.NET 2.0 çerçevesinden Visual Studio 2005 – Editör Özellikleri

Makale

ASP.NET 2.0 Temelleri

 

Visual Studio 2005 – Editör Özellikleri

c

 

ASP 3 ile uygulama geliştirirken, uygulama geliştiriciler Interdev,Notepad yada 3.parti editorleri kullanıyorlardı. Ancak .NET ile beraber Visual Studio .NET web uygulaması geliştirenler içinde vazgeçilmeyecek editor halini aldı. Visual Studio .NET 2002/2003 ile uygulama geliştirmek bir çok özelliği sayesinde uygulama geliştiricileri daha üretken hale getirmekteydi.

 

Visual Studio 2005 Web Uygulaması Geliştirenler için yeni özellikler

 

Visual Studio 2005 tüm uygulama geliştiriciler için yeni özellikler getirmektedir. Bu özelliklerin bazıları(debug özellikleri gibi) tüm uygulama türleri için ortak iken, bazıları(publish aracı gibi) ise sadece web uygulama geliştirme ortamına yöneliktir.

 

Örneğin dil yapısı için eklenmiş hata giderme özellikleri tüm uygulama türleri (web,windows gibi) çalışmaktadır.

 

Kullanıcı Kontrolleri

 

Kullanıcı kontrolleri(user controls) ile görsellerin yeniden kullanılabilirliğini sağlarız. Örneğin sitede sabit olacak bir menüyü, logo bölümünü, iki sayfada da kullanacak bir form bölümünü bir kullanıcı kontrolü olarak tasarlar ve yeniden kullanılabilirliğini sağlarız.

 

Çalışma anında kullanıcı kontrolü içerisindeki sayfa bölümü olarak tasarlanmış unsurlar, sayfada görüntülenir. Ancak tasarım anında kullanıcı kontrolü için sayfada sadece gri bir kutu görüntülenirdi. VS.NET 2002/2003 ile.

 

 

Yukarıdaki şekilde VS.NET 2003 ile bir web form tasarlanırken web forma eklenen kullanıcı kontrollerinin sayfa üzerindeki görüntüsü gözükmektedir.Gri kutular.

 

 

Yukarıdaki şekilde projeye eklenmiş olan bir kullanıcı kontrolünün tasarımı ekranı gözükmektedir. İçerisinde bir textbox ve bir button sunucu kontrolü yer alan basit bir kullanıcı kontrolüdür.

 

 

Yukarıdaki resimde ise bir önceki adımda oluşturduğum kullanıcı kontrolünün default.aspx adındaki web formda tasarım anındaki görüntüsü vardır. Kullanıcı kontrolünün çıktısı tasarım anında da sayfamızda gözükmektedir.

 

Kullanıcı kontrolünü web form üzerinde düzenlenememektedir. Ancak açılan smart tag ile bu işleme hızlıca erişilebilmektedir.

 

Her Yerde Instellisense

 

Instellisense ile uygulama geliştiriler çok daha üretken biçimde çalışabiliyorlar. Örneğin kod yazarken bir nesnenin özelliklerini ve metodlarını liste şeklinde görebilmemiz. Intellisense teknolojisidir.

 

 

Visual Studio 2005 ile beraber artık sadece code editöründe değil uygulama geliştirirken InstelliSense’e ihtiyaç duyduğumuz her yerde IntelliSense bizimle.

 

Örneğin inline-css yazarken;

 

Örneğin WebMatrix’den alışık olunan inline kod (<script runat=”server”></script> içerisinde) yazarken,

 

 

Ayrı bir kod dosyası yani codebehind (yeni codebehind yapısından ayrı bir makalede bahsedeceğim) kullanmadan yazılan web servisleri, web formları, css yazarken, html yazarken her yerde intellisense sayesinde daha üretken kod yazabileceğiz.

 

Smart Tags

 

Smart tag deyimini MS Office 2003 kullanmış olan bir çok kişi duymuş ve smart tag’ ler ile tanışmıştır.

 

Smart tag’ler Visual Studio 2005 içerisinde de mevcuttur. Bir çok sunucu kontrolü sık kullanılan özelliklerini düzenleyebilmemiz için smart tag’ler içerir.

 

 

Ayrıca code editörü içerisinde hata ayıklama gibi durumlar için yardım amaçlı smart tag’ler yer almaktadır.

 

 

Tag Navigator

 

Tag navigator web formların görsel tasarımını aşamasında büyük kolaylık sağlar. O anda düzenlemekte olduğunuz nesnenin konumunu görüntüleyebilirsiniz.

 

 

Tag navigator desteği hem Design görünümünde hem de Source görünümünde aktiftir.

 

 

Tag Navigator ile istenilen etiketin üzerine gelinip yandaki ok işaretine tıkladığında açılan menü ile o etiket kodu seçili hale çevrilebilir.

 

 

Tag navigator için büyük bir keşif diyemesek bile uygulama geliştirme sürecinde yazılım geliştiricilerin üretkenliğine pozitif etki yapacak bir özellik olarak nitelendirebiliriz.


Hata Uyarı ve Yardımı

 

Visual Studio 2005 uygulama geliştirilere hata var demenin yanında çözüm önerisi ile geliyor.

Smart tag’leri kullanarak hatalı olan bölümün üzerien gelip açılan smart tag diyaloğunda hatayı, sebebini, açıklamasını ve hatayı düzeltmek için tavsiyeleri görebiliyoruz.

 

Daha önce smart tag’ler konusunda gösterdiğimiz aşağıdaki ekran görüntüsü hem smart tag hemde hata yardımcısını göstermektedir.

 

Yukarıda ki görüntüde bir metod içerisinde Private ile değişken tanımlaması yaptım. Ve açılan smart tag diyaloğunda Private yerine Dim ile tanımlama yapmamız gerektiğine dair bir tavsiye ekranı açıldı.

        

 

Yukarıdaki şekilde ise not defined type hatası durumu oluştuğunda hata yardımı olarak yazabileceğimiz türlerin listesi geliyor. Burada hata ile karşılaşılmasının sebebi SqlConnection için gerekli olan System.Data.SqlClient namespace’inin import edilmemiş olmasıdır. Ancak bu yardım ekranı tür isimleri yanlış yazıldığında da çıkmaktadır.

 

HTML Kodunun Doğrulanması

 

Yazdığımız HTML kodlarının standartlara uygun olup olmadığını kontrol edebiliriz.


 

Hata Ayıklama (Debug)

 

Break mode’da iken değişkenlerin üzerine geldiğimizde değişkenin sadece türü veya değeri değil, değişkeni sanki Watch penceresi ile inceliyormuşuz gibi tüm özelliklerini görütüleyebiliyoruz.

 

 

Import/Export Settings

Visual Studio.NET 2003’de yapabildiğimiz kişiselleştirme ayarları VS.NET ortamını kendimiz için en verimli şekilde düzenleyebiliyorduk. Peki yeniden kurduğumuzda? Bu ayarları tekrar yapmak zorunda kalıyorduk. Ayarları çeşitli macrolar ile diske kaydedip tekrar macrolar ile geri yükleyen ve kişiler tarafından yazılmış bazı kod parçaları da vardı. Ancak Visual Studio 2005 versiyonunda Import/Export Settings özelliği ile Visual Studio’nun ayarlarını bir dosyaya kaydedip daha sonra buradan geri yükeyebiliyorsunuz.

 

Tools> Import and Export Settings olarak erişebileceğiniz arabirim aşağıdaki şekilde gözükmektedir.

 

 

Bu şekilde farklı bilgisayarlarda çalışırken veya Visual Studio yazılımını yeniden kurmanız gereken durumlarda daha önce kaydetdiğiniz ayarlar dosyanızı geri yüklemeniz yeterli olacaktır.

 

Copy Website

 

Copy Web Site özelliği Visual Studio.NET 2003’de de olan bir özellikti ancak yeni versiyonda arabirim ve yapılabilen işlevler biraz daha gelişmiş durumda.

 

 

Solution Explorer’dan Copy Web Site seçeneği seçilerek yada Web Site>Copy Web Site menü seçeneği altından erişilen arabirim aşağıda gözükmektedir.

 

 

Resimde gözüktüğü gibi sunucu ve lokal klasördeki dosyalar arasında aynı olmaya dosyaları aktarım yapılıp, senkronizasyonun sağlanması gereken dosyaları göstermektedir.

 

Bu arabirim sayesinde yayındaki uygulamıza ait projenin lokal kopyası üzerinde değişiklik yaptıkdan sonra değişiklikleri yayındaki uygulamaya yansıtabilmek için sadece senkronizasyonu baslatmak yeterli olacaktır. Hangi dosyaları değiştirdiğinizi takip edip onları tek tek yayındaki uygulamaya aktarma işini bırakın Visual Studio 2005 sizin yerinize yapsın.

 

 

Cengiz HAN

Microsoft ASP.NET MVP

cengiz@cengizhan.com